Cyflwyniad i gyfraith Ewrop

Partneriaeth economaidd a gwleidyddol rhwng 28 o wladwriaethau Ewrop yw'r Undeb Ewropeaidd (UE), sy'n dal i gynnwys y Deyrnas Unedig ar hyn o bryd. Mae’r Undeb Ewropeaidd sydd gennym heddiw yn ganlyniad proses o newid ac esblygu dros gyfnod o fwy na thrigain mlynedd.

Mae yna gasgliad mawr a chynyddol o gyfreithiau’r Undeb Ewropeaidd sy’n rhwymo’r DU a’i dinasyddion tra bod y DU yn parhau i fod yn Aelod Wladwriaeth. Am y tro, mae cyfreithiau’r Undeb Ewropeaidd yn parhau i fod yn rhan arwyddocaol o’n system gyfreithiol ni, ac yn dylanwadu ar lawer o agweddau o’n bywyd o ddydd i ddydd. Mae’r Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) yn gwahaniaethu rhwng tri math o gymhwysedd (h.y. meysydd o fewn cylch gwaith yr UE) ac yn creu rhestr anghyflawn o’r meysydd perthnasol ym mhob achos.

Mae cyfraith yr Undeb Ewropeaidd yn rhwymol yn y DU ac yn drechaf lle mae gwrthdaro â chyfraith y DU. Rhaid i bwerau sy’n cael eu datganoli i Gynulliad Cenedlaethol Cymru a’u trosglwyddo i Weinidogion Cymru gael eu harfer yn unol â chyfraith yr Undeb Ewropeaidd.

Mae gwybodaeth gyffredinol ar ddeddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd a'i berthnasedd i Gymru ar gael ar wefan y Cynulliad Cenedlaethol.

Mewn refferendwm a gynhaliwyd ar 23 Mehefin 2016, pleidleisiodd y mwyafrif o blaid y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Ar 29 Mawrth 2017, hysbysodd Prif Weinidog y DU y Cyngor Ewropeaidd o fwriad y DU i adael yr UE, a gwnaeth hyn sbarduno'n swyddogol Erthygl 50 o'r Treaty on European Union (TEU).

Heb gadarnhau cytundeb ymadael rhwng y DU a'r UE, roedd y cyfnod ymadael a ddarparwyd ar ei gyfer o dan Erthygl 50(3) y TEU i fod i ddod i ben am 11pm (Amser Safonol Greenwich) ar 29 Mawrth 2019. Cafodd y cyfnod hwn o dan Erthygl 50(3) ei ymestyn yn gyntaf i 12 Ebrill 2019 a'i ymestyn wedyn i 31 Hydref 2019. Os na chadarnheir cytundeb ymadael cyn hynny, bydd y DU yn parhau i fod yn Aelod Wladwriaeth tan 31 Hydref 2019.

Fel Aelod Wladwriaeth yn ystod y cyfnod estynedig hwn, bydd y DU yn parhau yn ddarostyngedig i holl gyfreithiau'r UE. Mae hyn yn cynnwys unrhyw gyfreithiau a fabwysiadir gan yr UE yn ystod y cyfnod estynedig hyd at 31 Hydref 2019 (ac unrhyw estyniadau pellach). Felly, bydd yr wybodaeth a gynhwysir yma ar yr UE a chymhwyso cyfraith yr UE yng Nghymru yn parhau i fod yn gymwys yn ystod cyfnod unrhyw estyniad i'r cyfnod o dan Erthygl 50(3) y TEU. Gellir hefyd dod o hyd i dudalen benodol, sy'n rhoi gwybodaeth am effaith ddeddfwriaethol ymadawiad y DU o'r UE, o dan Brexit. 

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn