Pŵer i ddeddfu

Mae’r UE yn cynnwys nifer o sefydliadau (gweler yma), pob un â swyddogaethau gwahanol. Yn y rhan fwyaf o awdurdodaethau mae yna wahaniaeth clir rhwng swyddogaethau deddfwrfa, swyddogaethau gweithredol a’r farnwriaeth (rhagor o wybodaeth ar gael yma), mae’r swyddogaethau hyn yn cael eu rhannu rhwng sefydliadau â chyfuniadau gwahanol o swyddogaethau at ddibenion gwahanol yn yr UE. Fodd bynnag, mae’r rhan fwyaf o ddeddfwriaeth yr UE yn cael ei gynnig gan y Comisiwn Ewropeaidd a’i wneud ar y cyd â Senedd Ewrop a’r Cyngor Ewropeaidd.

Yn gyffredinol, nid oes gan yr un o sefydliadau’r UE bwerau deddfu cyffredinol sy’n cyfateb i rai senedd sofran y DU (mae rhagor o wybodaeth am sofraniaeth Seneddol ar gael yma). Dim ond rolau deddfu penodol a roddwyd iddynt gan y Treaty on European Union a'r Treaty on the Functioning of the European Unionsydd gan y sefydliadau gwahanol. Felly, hyd yn oed mewn meysydd sydd o fewn cymhwysedd deddfwriaethol yr UE, ni ellir pasio deddf oni bai bod darpariaeth yn y cytuniad yn rhoi pŵer cyfreithiol i wneud hynny. Bydd y ddarpariaeth yn nodi pa rai o sefydliadau’r UE (neu pa gyfuniad o sefydliadau) sydd â’r grym i basio deddfwriaeth ar y mater hwnnw, a pha weithdrefn sy’n rhaid ei defnyddio.

Os nad oes pŵer cyfreithiol datganedig i wneud deddfwriaeth, gall yr UE mewn rhai amgylchiadau wneud cyfreithiau sy’n angenrheidiol i hybu amcanion yr UE ymhellach trwy ddefnyddio’r ddarpariaeth cymhwysedd cyffredinol yn erthygl 352(1) o’r Treaty on the Functioning of the European Union.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn