Henebion

Dan yr Ancient Monuments and Archaeological Areas Act 1979, mae Gweinidogion Cymru, drwy Cadw, yn llunio Rhestr o Henebion. Mae’r henebion sydd ar y Rhestr yn rhai o bwys cenedlaethol ac yn cynnwys nifer o safleoedd archaeolegol.

Mae’n bosib fod rhai enghreifftiau o dan ddaear yn gyfan gwbl, a dim ond drwy waith cloddio archaeolegol y gwyddon ni amdanynt. Mae eraill yn llawer mwy amlwg, gan gynnwys adfeilion abatai a chestyll canoloesol. Mae henebion rhestredig yn aml wedi dadfeilio neu led-ddadfeilio neu ar ffurf gwrthgloddiau. Mae meini prawf Llywodraeth Cymru ar gyfer rhestru henebion i’w cael ar wefan CADW.

Rhaid i unrhyw gynllun i wneud gwaith ar safle heneb restredig a fyddai’n chwalu, dinistrio, difrodi, diddymu, trwsio, newid, ychwanegu at, boddi neu orchuddio heneb, gael caniatâd heneb restredig. Mae’n drosedd gwneud gwaith o’r fath ar safle heneb restredig heb gael caniatâd heneb restredig yn gyntaf.

Dan delerau’r Ancient Monuments (Class Consents) Order 1994, mae rhai mathau o waith i'w trin fel pe bai ganddynt ganiatâd heneb restredig eisoes. Yn bennaf, mae’r rhain yn cynnwys gwaith amaethyddol, garddwriaethol a choedwigol o'r math sydd wedi bod yn digwydd ar safle’r heneb dros y chwe blynedd diwethaf (gyda rhai eithriadau). Mae gweithiau eraill yn cynnwys y rheiny a gynhelir gan rai sefydliadau  mawr, gwaith i sicrhau iechyd a diogelwch, arfarniadau archeolegol a gwaith sy’n cael ei wneud drwy gymorth grant gan Cadw.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn