Caffael

Mae caffael yn ymwneud â phrynu nwyddau a gwasanaethau gan y llywodraeth a chyrff cyhoeddus eraill. Nod y rheolau caffael yw sicrhau bod marchnad gaffael gyhoeddus yn agored ac yn gystadleuol a bod cyflenwyr yn cael eu trin yn gyfartal a theg. Mae'r rheolau caffael yn deillio o Gyfarwyddebau'r UE a weithredwyd drwy reoliadau, yn fwyaf nodedig Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015. Mae'r Rheoliadau'n nodi'r fframwaith deddfwriaethol sy'n rheoli sut y caiff nwyddau, gwaith a gwasanaethau eu prynu gan gyrff cyhoeddus, a elwir yn y Rheoliadau fel Awdurdodau Contractio. 

Ar ôl i'r DU dynnu'n ôl o'r UE, cafodd y rhan fwyaf o gyfraith yr UE ei hachub a'i hymgorffori yng nghyfraith y DU. Yng Nghymru a Lloegr, daeth Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 i'r enw deddfwriaeth ddomestig gadwedig sy'n deillio o'r UE; rhan o gorff o gyfraith yr UE a gadwyd yn ôl.

Cafodd Rheoliadau Caffael Cyhoeddus (Diwygio etc.) (Ymadael â’r UE) 2020 ei wneud gan Llywodraeth y DU gan ddefnyddio pwerau o dan Deddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018, sydd wedi cywiro diffygion er mwyn sicrhau bod y Rheoliadau Contractau Cyhoeddus yn parhau i weithredu'n effeithiol ar ôl i'r DU adael yr Undeb Ewropeaidd. Felly, mae'r fframwaith a'r egwyddorion sydd wrth wraidd y drefn gaffael yn parhau i fod yr un fath ar y cyfan. Mae'r newidiadau'n dechnegol i raddau helaeth ac yn gyfyngedig i'r rhai sy'n briodol i adlewyrchu statws newydd y DU y tu allan i'r UE.