Athrawon a gweithwyr proffesiynol addysg eraill

Athrawon

Mae'r llwybrau i ddod yn athro ysgol cymwysedig wedi eu gosod yn y Rheoliadau Cymwysterau Athrawon Ysgol (Cymru) 2012, a wnaed o dan adran 132 o'r Education Act 2002. Mae gofyniad i athrawon sydd newydd gymhwyso yng Nghymru gwblhau cyfnod o sefydlu statudol fel y nodir yn Rheoliadau Addysg (Trefniadau Sefydlu ar gyfer Athrawon Ysgol) (Cymru) 2015. Rhaid i athro ysgol cymwysedig gofrestru gyda Chyngor y Gweithlu Addysg i allu addysgu mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru.

Er mwyn dod yn gofrestredig, rhaid i athrawon fodloni nifer o ofynion penodol o dan Reoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) 2015, gan gynnwys addasrwydd. Mae gofynion pellach yn cynnwys na all athro fod yn destun gorchymyn disgyblu a wnaed gan y CGA ac na all gael ei wahardd rhag gweithgareddau sy'n gysylltiedig â phlant fel y'u rheoleiddir gan adran 3(2) o'r Safeguarding Vulnerable Groups Act 2006.

Prif swyddogaethau'r Cyngor y Gweithlu Addysg yw:

(a) darparu cyngor ar faterion sy’n ymwneud â’r bobl y mae’n eu rheoleiddio ac addysgu a dysgu
(b) ymgymryd â gweithgareddau i hybu gyrfaoedd mewn proffesiynau cofrestradwy
(c) sefydlu a chynnal cofrestr o athrawon a gweithwyr cymorth dysgu mewn ysgolion a gweithwyr addysg bellach yng Nghymru
(d) sicrhau bod ganddo’r wybodaeth ddiweddaraf ynghylch sefydlu unigolion a gwrando ar apeliadau mewn perthynas â phenderfyniadau sefydlu
(e) adolygu a diwygio’r cod a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru sy’n pennu safonau ymddygiad ac ymarfer proffesiynol ar gyfer unigolion cofrestredig
(f) ymchwilio i ymddygiad proffesiynol annerbyniol ac anghymhwysedd proffesiynol a chymryd camau priodol mewn cysylltiad ag unigolion cofrestredig, gan gynnwys gwneud gorchmynion atal neu orchmynion gwahardd gan ddileu gweithwyr oddi ar y gofrestr
(g) cadw unrhyw wybodaeth ynghylch unigolion a bennir a darparu gwybodaeth i unrhyw gyrff a bennir.

Gweithwyr proffesiynol addysg eraill

O dan Atodlen 2 i Ddeddf Addysg (Cymru) 2014 a Rheoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) 2015, mae'n ofynnol i'r aelodau canlynol o'r gweithlu addysg ehangach gofrestru â Chyngor y Gweithlu Addysg:  

Athrawon addysg bellach

Ni chaiff unigolyn ddarparu addysg mewn neu ar gyfer sefydliad addysg bellach oni bai ei fod wedi ei gofrestru yng nghategori athro addysg bellach â Chyngor y Gweithlu Addysg.   Mae gan Weinidogion Cymru y pŵer hefyd i bennu amodau y bydd angen cydymffurfio â hwy gan neu mewn perthynas ag unigolyn sy'n darparu addysg mewn neu ar gyfer sefydliad addysg bellach yng Nghymru.

Gweithwyr cymorth dysgu addysg bellach

Ni chaiff unigolyn (yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol) ddarparu gwasanaethau cymorth dysgu (e.e. galluogi neu gynorthwyo dysgwr i gymryd rhan mewn addysg) oni bai ei fod wedi ei gofrestru â Chyngor y Gweithlu Addysg yng nghategori gweithiwr cymorth dysgu addysg bellach.  

Gall Gweinidogion Cymru ei gwneud yn ofynnol yn y dyfodol hefyd i'r gweithiwr fod â chymhwyster neu brofiad penodedig neu i gwblhau cwrs neu hyfforddiant.

Gweithiwr cymorth dysgu mewn ysgol

Ni chaiff unigolyn (yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol) ddarparu gwasanaethau cymorth dysgu (e.e. galluogi neu gynorthwyo dysgwr i gymryd rhan mewn addysg) oni bai ei fod wedi ei gofrestru â Chyngor y Gweithlu Addysg yng nghategori gweithiwr cymorth dysgu ysgol. Er mwyn dod yn gofrestredig, mae'n rhaid i weithwyr cymorth dysgu ysgol fodloni gofynion penodedig o dan Reoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) 2015.

Gweithwyr mewn ysgolion annibynnol a chategorïau eraill yn y gweithlu addysg

Nid yw'n ofynnol i weithwyr mewn ysgolion annibynnol gofrestru gyda'r CGA. Mae pŵer yn Neddf Addysg (Cymru) 2014 i Weinidogion Cymru ychwanegu gweithwyr o gategorïau eraill (gan gynnwys gweithwyr mewn ysgolion annibynnol) at y rhestr o weithwyr y bydd yn ofynnol iddynt gofrestru yn y dyfodol.

Tâl ac amodau athrawon

Trosglwyddwyd y swyddogaeth o osod tâl ac amodau athrawon yng Nghymru (o dan adran 122 o Education Act 2002) i Weinidogion Cymru oddi wrth yr Ysgrifennydd Gwladol ar 30 Medi 2018 o dan Welsh Ministers (Transfer of Functions) Order 2018. Bydd tâl ac amodau cyntaf athrawon i gael eu gosod gan Weinidogion Cymru yn weithredol o fis Medi 2019.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn