Athrawon a gweithwyr proffesiynol addysg eraill

Athrawon

Mae'r llwybrau i ddod yn athro ysgol cymwysedig wedi eu gosod yn y Rheoliadau Cymwysterau Athrawon Ysgol (Cymru) 2012, a wnaed o dan adran 132 o'r Education Act 2002. Mae gofyniad i athrawon sydd newydd gymhwyso yng Nghymru gwblhau cyfnod o sefydlu statudol fel y nodir yn Rheoliadau Addysg (Trefniadau Ymsefydlu ar gyfer Athrawon Ysgol) (Cymru) 2005.

Rhaid i athro ysgol cymwysedig gofrestru gyda Chyngor Addysgu Cyffredinol Cymru (CyngACC) i allu addysgu mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru.

Mae Deddf Addysg (Cymru) 2014 yn darparu ar gyfer diwygio CyngACC ac i enw CyngACC gael ei newid i Gyngor y Gweithlu Addysg (CGA). Bydd y newidiadau hyn yn dod i rym trwy is-ddeddfwriaeth a rhagwelir y bydd y newid hwn yn digwydd o fis Ebrill 2015 ymlaen.  Bydd CGA yn parhau i ymdrin â chofrestru athrawon ysgol. Er mwyn dod yn gofrestredig, rhaid i athrawon fodloni nifer o ofynion penodol, gan gynnwys addasrwydd.  Mae gofynion pellach yn cynnwys na all athro fod yn destun gorchymyn disgyblu a wnaed gan y CyngACC neu CGA ac na all gael ei wahardd rhag gweithgareddau sy'n gysylltiedig â phlant fel y'u rheoleiddir gan adran 3(2) o'r Safeguarding Vulnerable Groups Act 2006.


Prif swyddogaethau'r Cyngor y Gweithlu Addysg yw:

(a) darparu cyngor ar faterion sy’n ymwneud â’r bobl y mae’n eu rheoleiddio ac addysgu a dysgu
(b) ymgymryd â gweithgareddau i hybu gyrfaoedd mewn proffesiynau cofrestradwy
(c) sefydlu a chynnal cofrestr o athrawon a gweithwyr cymorth dysgu mewn ysgolion a gweithwyr addysg bellach yng Nghymru
(d) sicrhau bod ganddo’r wybodaeth ddiweddaraf ynghylch sefydlu unigolion a gwrando ar apeliadau mewn perthynas â phenderfyniadau sefydlu
(e) adolygu a diwygio’r cod a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru sy’n pennu safonau ymddygiad ac ymarfer proffesiynol ar gyfer unigolion cofrestredig
(f) ymchwilio i ymddygiad proffesiynol annerbyniol ac anghymhwysedd proffesiynol a chymryd camau priodol mewn cysylltiad ag unigolion cofrestredig, gan gynnwys gwneud gorchmynion atal neu orchmynion gwahardd gan ddileu gweithwyr oddi ar y gofrestr
(g) cadw unrhyw wybodaeth ynghylch unigolion a bennir a darparu gwybodaeth i unrhyw gyrff a bennir.

Gweithwyr proffesiynol addysg eraill

Nid yw'n ofynnol ar hyn o bryd i weithwyr addysg proffesiynol heblaw athrawon ysgol gofrestru gyda chorff rheoleiddio. Nid yw'n ofynnol iddynt feddu ar gymwysterau penodol yn yr un modd ag athrawon ysgol. Mae Deddf Addysg (Cymru) 2014 yn darparu pŵer i Weinidogion Cymru gyflwyno cofrestru a gofynion eraill ar yr aelodau canlynol o'r gweithlu addysg ehangach yn y dyfodol:

Athrawon addysg bellach

Gall Gweinidogion Cymru ddeddfu drwy reoliadau na all addysg gael ei ddarparu gan unigolyn mewn neu ar gyfer sefydliad addysg bellach yng Nghymru onid oes gan yr unigolyn gymhwyster penodedig, a’i fod wedi’i  gofrestru gyda CGA yng nghategori athrawon addysg bellach. Mae gan  Weinidogion Cymru y pŵer hefyd i bennu amodau y bydd angen cydymffurfio â hwy gan neu mewn perthynas ag unigolyn sy'n darparu addysg mewn neu ar gyfer sefydliad addysg bellach yng Nghymru.

Gweithwyr cymorth dysgu addysg bellach

Gall Gweinidogion Cymru ddeddfu drwy reoliadau na all unigolyn (yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol) ddarparu gwasanaethau cymorth dysgu (e.e. galluogi neu gynorthwyo dysgwr i gymryd rhan mewn addysg) onid yw’r unigolyn yn bodloni unrhyw ofynion a bennir, a’i fod wedi’i gofrestru yng nghategori gweithiwr cymorth dysgu addysg bellach.

Gall Gweinidogion Cymru ei gwneud yn ofynnol yn y dyfodol hefyd i'r gweithiwr fod â chymhwyster neu brofiad penodedig neu i gwblhau cwrs neu hyfforddiant.

Gweithiwr cymorth dysgu mewn ysgol

Gall Gweinidogion Cymru ddeddfu hefyd drwy reoliadau na all unigolyn (yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol) ddarparu gwasanaethau cymorth dysgu (e.e. galluogi neu gynorthwyo dysgwr i gymryd rhan mewn addysg) onid yw’r unigolyn yn bodloni unrhyw ofynion a bennir, a’i fod wedi’i gofrestru yng nghategori gweithiwr cymorth dysgu mewn ysgol.

Gweithwyr mewn ysgolion annibynnol a chategorïau eraill yn y gweithlu addysg

Nid yw'n ofynnol i weithwyr mewn ysgolion annibynnol gofrestru gyda'r CGA.  Mae pŵer yn Neddf Addysg (Cymru) 2014 i Weinidogion Cymru ychwanegu gweithwyr o gategorïau eraill (gan gynnwys gweithwyr mewn ysgolion annibynnol) at y rhestr o weithwyr y bydd yn ofynnol iddynt gofrestru yn y dyfodol.

 

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn