Byrddau Iechyd lleol

Sefydlu cychwynnol

Sefydlwyd Byrddau Iechyd Lleol (BILl) yng Nghymru gan adran 6 y National Health Service Reform and Health Care Professions Act 2002 (NHSR 2002). Mewnosododd Adran 6 adran newydd, sef 16BA i mewn i’r National Health Service Act 1977. Roedd darpariaeth adran 16BA yn golygu y gallai Cynulliad Cenedlaethol Cymru wneud is-ddeddfwriaeth i sefydlu BILl. Defnyddiodd y Cynulliad Cenedlaethol ei bŵer o dan adran 16BA i wneud Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu) (Cymru) 2003 (OS 2003/148) i sefydlu dau ar hugain o Fyrddau Iechyd Lleol, pob un yn cyfateb i ardal awdurdod lleol penodol yng Nghymru. Daeth y Byrddau hyn yn weithredol ar 1 Ebrill 2003.

Mae adran 16BB o’r National Health Service 1977 Act, fel y’i mewnosodwyd gan adran 6 o NHSR 2002, yn creu darpariaeth er mwyn i’r Cynulliad Cenedlaethol gyfarwyddo’r BILl ynglŷn â’u swyddogaethau a gallai drosglwyddo iddynt unrhyw swyddogaethau a oedd wedi’u harfer yn flaenorol gan Awdurdodau Iechyd Cymru. Mae paragraffau 6(1) a (2) o Atodlen 5B i NHSA 1977, fel y’u mewnosodwyd gan Atodlen 4 NHSR 2002, yn creu darpariaeth bellach fel y gallai’r Cynulliad Cenedlaethol wneud rheoliadau mewn perthynas ag aelodaeth y BILl - penodi, aelodau, daliadaeth, nifer yr aelodau ac ati.

Defnyddiodd y Cynulliad Cenedlaethol ei bŵer o dan adran 16BB o’r National Health Service Act 1977 i wneud y Rheoliadau'r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau) (Cymru) 2003 (OS 2003/150), i gyfarwyddo BILl ynglŷn â’u swyddogaethau. Roedd rheoliad 3(2) yn pennu mai swyddogaethau’r BILl, o 1 Ebrill 2003 ymlaen, oedd y swyddogaethau hynny a oedd wedi bod yn arferadwy gan Awdurdod Iechyd perthnasol fel yr oeddynt am hanner nos ar 31 Mawrth 2003 ac a oedd wedi’u trosglwyddo i’r Cynulliad Cenedlaethol,  ac eithrio’r swyddogaethau y cyfeirir atynt yn yr Atodlen i’r Rheoliadau. Roedd yr Atodlen yn rhestru gwasanaethau oedolion a phlant arbenigol na allai BILl eu comisiynu, ynghyd â gwasanaethau eraill na allai’r BILl eu cynnig. Swyddogaeth gychwynnol y BILl oedd parhau rôl Awdurdodau Iechyd Cymru fel cyrff comisiynu gwasanaeth iechyd, tra bod y cyfrifoldeb am ddarparu gwasanaethau ysbytai rheng flaen yn aros gydag Ymddiriedolaethau’r GIG (gweler isod).

Defnyddiodd y Cynulliad Cenedlaethol ei bŵer o dan baragraffau 6 Rheoliadau (1) a (2) Atodlen 5B i'r National Health Service Act 1977 Act i wneud y Rheoliadau Byrddau Iechyd Lleol (Cyfansoddiad, Aelodaeth a Gweithdrefnau) (Cymru) 2003 (OS 2003/149 ). Maent wedi eu dirymu ers hynny.  

Mae Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu) (Cymru) 2003 yn parhau mewn grym, er dim ond mewn perthynas ag un o’r ddau ar hugain o BILlau a sefydlwyd i ddechrau (Bwrdd Iechyd

Lleol Addysgu Powys). Gweler y diwygiadau i Fyrddau Iechyd Lleol ers 2006.

Cafodd y National Health Service Act 1977, gan gynnwys y darpariaethau ynghylch sefydlu a swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol, eu diddymu gan y National Health Service (Consequential Provisions) Act 2006. Cafodd y darpariaethau ar gyfer Byrddau Iechyd Lleol eu hail-ddeddfu gan adrannau 11 i 17 o'r National Health Service Wales Act 2006.
Yn olaf, mae adran 4 a pharagraff 1(2) o Atodlen 2 o’r National Health Service (Consequential Provisions) Act 2006 yn pennu bod yr is-ddeddfwriaeth a wneir o dan unrhyw ddeddfwriaeth sydd wedi’i diddymu a’i hail-ddeddfu gan Ddeddfau Iechyd 2006 - gan gynnwys y National Health Service Wales Act 2006 a’r National Health Service (Consequential Provisions) Act 2006 yn parhau mewn grym fel pe bai wedi ei gwneud o dan y ddarpariaeth sydd yn ailddeddfu'r ddarpariaeth wreiddiol. Felly, er enghraifft, mae Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu) (Cymru) 2003 i’w drin fel pe bai wedi’i wneud o dan y National Health Service (Wales) Act 2006.

National Health Service (Wales) Act 2006

Mae adrannau 11 a 17 o’r National Health Service Wales Act 2006 (NHSWA 2006) yn gwneud darpariaeth ar gyfer cyfansoddiad a swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol (BILl). Maent yn ailddeddfu’n sylweddol ddarpariaethau adrannau 16BA - 16BC o’r National Health Service Act 1977. Mae crynodeb o’r darpariaethau sy’n berthnasol i gyfansoddiad a swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol yn dilyn.

Cyfansoddiad

Mae adran 11 o NHSWA 2006 yn pennu y caiff Gweinidogion Cymru wneud is-ddeddfwriaeth i sefydlu Byrddau Iechyd Lleol (Gorchmynion BILl). Mae hefyd yn cyflwyno Atodlen 2 i’r Ddeddf, sy’n gwneud darpariaeth bellach ynghylch BILl, yn arbennig y canlynol:

• paragraffau 1 a 2 – mae BILl yn gyrff corfforaethol ac nid ydynt yn weision nac yn asiantau’r Goron. Ni ddylai eiddo BILl gael ei ystyried yn eiddo i’r Goron;
• paragraff 3 - aelodau’r BILl yw cadeirydd a benodir gan Weinidogion Cymru (ac is-gadeirydd a benodir gan Weinidogion Cymru os ydynt yn ystyried bod hynny’n briodol), swyddogion y BILl a nifer o unigolion nad ydynt yn swyddogion. Mae paragraff 4 yn pennu y caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch, ymhlith pethau eraill, penodiad, deiliadaeth a nifer yr aelodau ac unrhyw bwyllgorau Bwrdd Iechyd Lleol, ac ynghylch y weithdrefn sydd i’w dilyn gan Fyrddau Iechyd Lleol wrth arfer eu swyddogaethau. Mae Gweinidogion Cymru wedi arfer y pŵer hwn i wneud Rheoliadau Byrddau Iechyd Lleol (Cyfansoddiad, Aelodaeth a Gweithdrefnau) (Cymru) 2009 (OS 2009/779). Gweler manylion pellach am y rhain yma;
• paragraff 7 - gall BILl gyflogi'r swyddogion y maent yn eu hystyried yn briodol. Gall BILl dalu cydnabyddiaeth ariannol a lwfansau i’w swyddogion a’u cyflogi ar delerau ac amodau eraill fel y mae’n barnu sy’n briodol. Wrth arfer y pwerau hyn i bennu cyflogau, lwfansau, telerau ac amodau, rhaid i BILl weithredu’n unol â’r rheoliadau ac unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru. Gweler rhagor o wybodaeth am dâl ac amodau swyddogion BILl isod;
• paragraff 8 - caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo BILl i sicrhau bod gwasanaeth unrhyw un o’i swyddogion ar gael i Fwrdd Iechyd Lleol arall, neu i gyflogi unrhyw unigolyn penodedig sy’n cael ei gyflogi neu a fu’n cael ei gyflogi gan BILl arall;
• paragraff 10 – gall BILl dalu cydnabyddiaeth ac ati i’w aelodau yn unol â’r hyn a bennir gan Weinidogion Cymru;
• paragraff 11 – rhaid i unrhyw Orchmynion BILl a wneir o dan adran 11 NHSWA 2006, bennu enw’r Bwrdd Iechyd Lleol a’r dyddiad y gall y BILl ymgymryd â’i swyddogaethau;
• paragraff 21 - gall Gweinidogion Cymru, os bydd Bwrdd Iechyd Lleol yn cael ei ddiddymu, drwy orchymyn, drosglwyddo neu ddarparu ar gyfer trosglwyddo, iddynt hwy eu hunain neu unrhyw BILl arall unrhyw eiddo neu rwymedigaethau sy’n perthyn i’r Bwrdd Iechyd Lleol a ddiddymwyd.

Rheoliadau Byrddau Iechyd Lleol (Cyfansoddiad, Aelodaeth a Gweithdrefnau) (Cymru) 2009 (OS 2009/779) (LHBR 2009)

Mae’r gofynion manwl ar gyfer cyfansoddiad ac aelodaeth y Byrddau Iechyd Lleol yn cael eu nodi yn LHBR 2009. Gwnaed y Rheoliadau hyn drwy arfer pŵer Gweinidogion Cymru o dan adran 11 o NHSWA 2006. Mae crynodeb bras o’r Rheoliadau yn dilyn.

Mae Rheoliadau 3 a 4 yn darparu ar gyfer aelodaeth a phenodiadau’r BILl. Mae aelodau BILl yn cynnwys cadeirydd, is-gadeirydd, aelodau sy’n swyddogion (cynrychiolwyr gwahanol broffesiynau a chyfrifoldebau gofal iechyd), naw aelod nad ydynt yn swyddogion (y mae’n rhaid iddynt gynnwys aelod o’r awdurdod lleol, aelod o sefydliad gwirfoddol, aelod o undeb llafur, ac unigolyn mewn swydd sy’n gysylltiedig ag iechyd mewn Prifysgol), ac unrhyw aelodau cyswllt.

Caiff y cadeirydd, yr is-gadeirydd a’r aelodau nad ydynt yn swyddogion eu penodi gan Weinidogion Cymru. Y BILl sy’n penodi’r aelodau sy’n swyddogion. Gall Gweinidogion Cymru benodi hyd at dri aelod cyswllt, tra gall y BILl benodi un aelod cyswllt. Rhaid i bob aelod fodloni’r gofynion cymhwyster a nodir yn Atodlen 2 i LHBR 2009 a gallant gael eu penodi am gyfnod nad yw’n hwy na phedair blynedd (ac eithrio aelodau cyswllt a benodir gan Fyrddau Iechyd Lleol, a all gael eu penodi am gyfnod nad yw’n hwy na blwyddyn). Gall aelodau gael eu hailbenodi pan ddaw cyfnod penodiad i ben, ond ni allant fod yn aelodau am fwy nag wyth mlynedd (pedair blynedd yn achos aelodau cyswllt a benodir gan y Bwrdd Iechyd Lleol).

Mae rheoliadau 8-12 yn gwneud darpariaeth ynghylch atal aelodau dros dro a therfynu aelodaeth. Mae Rhan 3 o LHBR 2009 yn gwneud darpariaeth ynghylch trafodion cyfarfodydd y BILl.

Cyflog ac amodau swyddogion y BILl

Mae paragraff 7 o Atodlen 2 i'r National Health Service Wales Act 2006 yn pennu y caiff BILl dalu taliadau a lwfansau i’w swyddogion ar delerau ac amodau gwasanaeth fel y mae’n barnu sy’n briodol. Yn hyn o beth, rhaid i BILl weithredu’n unol â rheoliadau a wnaed gan Weinidogion Cymru, ac unrhyw gyfarwyddiadau a roddir ganddynt.

Gwnaed y National Health Service (Remuneration and Conditions of Service) Regulations 1991 (NHSR 1991) gan yr Ysgrifennydd Gwladol drwy arfer ei bŵer o dan baragraff 10(1) Atodlen 5 i'r National Health Service Act 1977. Mae’r Rheoliadau’n nodi darpariaethau y mae’n rhaid i Fyrddau Iechyd Lleol gydymffurfio â nhw wrth gyflogi swyddogion, a’r gydnabyddiaeth, fel y maent yn dewis.

Yn arbennig, fel y mae’n gymwys yng Nghymru, mae rheoliad 2 yr NHS Remuneration Regulations 1991 yn darparu, yn amodol ar unrhyw gyfarwyddiadau pellach gan Weinidogion Cymru, y tâl:
(a) i swyddog BILl sy’n perthyn i ddosbarth o swyddogion y mae tâl wedi ei gytuno mewn trafodaethau ac wedi’i gymeradwyo gan Weinidogion Cymru ar eu cyfer, a’r tâl hwnnw y cytunwyd arno ac a gymeradwywyd a delir. Mae’n rhaid i’r trafodaethau ddigwydd o fewn corff a gydnabyddir gan Weinidogion Cymru fel un priodol at ddibenion trafod tâl ar gyfer y dosbarth hwnnw o swyddogion.
(b) i swyddog BILl, y mae’r Gweinidogion Cymru wedi penderfynu ar gydnabyddiaeth ond heb ei gytuno a’i gymeradwyo ar gyfer y swyddog neu ar gyfer ei ddosbarth, bydd y tâl yn unol â’r hyn a benderfynir gan Weinidogion Cymru;
(c) i swyddog BILl nad yw (a) na (b) yn gymwys fydd y tâl fydd yr hyn a bennir gan y Bwrdd Iechyd Lleol.
Gall Byrddau Iechyd Lleol felly gyflogi, ymhlith pobl eraill, staff ysbyty, gan gynnwys meddygon/ymgynghorwyr ac ati fel sy’n briodol yn eu barn nhw, yn amodol ar yr NHSR 1991 sy’n rhoi’r pŵer i Weinidogion Cymru gymeradwyo cytundebau cyflog a drafodwyd, neu benderfynu ar lefel y tâl eu hunain.

Swyddogaethau

Mae adran 12 o'r National Health Service (Wales) Act 2006 yn gwneud darpariaeth ynghylch swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol (BILl). Dywed y caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo Bwrdd Iechyd Lleol i arfer swyddogaethau a drosglwyddwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol gan Awdurdodau Iechyd Cymru adeg eu diddymu, ac unrhyw swyddogaethau iechyd eraill sydd gan Weinidogion Cymru, gan gynnwys y rhai sy’n ymwneud ag iechyd meddwl a chartrefi gofal, fel y’u cyfeirir. Dywed adran 12(3) y caiff Gweinidogion Cymru roi cyfarwyddiadau i BILl am arfer unrhyw swyddogaethau.

Rheoliadau'r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau a Gyfarwyddir) (Cymru) 2009 (OS 2009/1511)
Nodir prif swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol yn Rheoliadau’r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau a Gyfarwyddir) (Cymru) 2009 (LHBDFR 2009), sydd i bob pwrpas yn gyfarwyddiadau a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru drwy arfer eu pŵer o dan adran 12 o’r National Health Service (Wales) Act 2006. Ni ddylai unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru atal Gweinidogion Cymru rhag gallu arfer y swyddogaethau a gyfarwyddir eu hunain.

Gwnaed LHBDFR 2009 fel rhan o waith ad-drefnu ehangach y GIG yng Nghymru, a gyflwynwyd o ganlyniad i ymrwymiad a wnaed gan Lywodraeth Cymru yn ei Rhaglen Lywodraethu ‘Cymru’n Un’ yn 2007. Cyn y newidiadau, a ddaeth i rym ar 1 Hydref 2009, roedd rôl y Byrddau Iechyd Lleol yng Nghymru wedi’i chyfyngu i bob pwrpas i gomisiynu gwasanaethau iechyd, tra’r oedd y swyddogaeth o ddarparu gwasanaethau meddygol ‘rheng flaen’ yng Nghymru yn nwylo Ymddiriedolaethau GIG Cymru. Fodd bynnag, cyflwynodd newidiadau 2009 system gofal iechyd integredig yng Nghymru, ac o dan y drefn honno roedd BILlau i bob pwrpas yn gyfrifol am gomisiynu gwasanaethau meddygol a darparu gwasanaethau meddygol rheng flaen mewn ysbytai yng Nghymru. O’r herwydd newidiodd rôl y Byrddau Iechyd Lleol yn sylweddol, ac yng ngoleuni swyddogaethau ehangach y Byrddau hynny, trosglwyddwyd gweithwyr, eiddo, hawliau a rhwymedigaethau saith Ymddiriedolaeth GIG i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar 1 Hydref 2009.

Dylid bwrw golwg ar LHBDFR 2009, gan gynnwys yr Atodlen i’r Rheoliadau, er mwyn cael manylion llawn y swyddogaethau a ddirprwywyd i Fyrddau Iechyd Lleol. Dim ond crynodeb bras o’r darpariaethau a roddir yn y paragraffau canlynol.

Mae rheoliad 4 yn pennu, yn amodol ar unrhyw waharddiadau neu gyfyngiadau mewn gorchymyn sy’n sefydlu BILl penodol, mai swyddogaethau Bwrdd Iechyd Lleol yw:

(a) swyddogaethau Awdurdodau Iechyd blaenorol Cymru a drosglwyddwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol wrth ddiddymu’r Awdurdodau Iechyd. Rhain oedd y swyddogaethau cychwynnol yr oedd y ddau ar hugain BILl cychwynnol yn eu harfer o dan LHBDFR 2009, a
(b) unrhyw rai o swyddogaethau Gweinidogion Cymru a bennir yn yr Atodlen i’r Rheoliadau.

Mae’r Atodlen yn dirprwyo swyddogaethau’r BILl dan National Health Service Wales Act 2006 a chwe statud arall. Mae’r swyddogaethau hyn yn cynnwys dyletswydd gyffredinol Gweinidogion Cymru o dan adran 1 o’r National Health Service Wales Act 2006 i barhau i hyrwyddo gwasanaeth iechyd cynhwysfawr.

Mae Rheoliad 5 yn darparu yn benodol nad yw'r swyddogaethau a dirprwyir i'r BILl yn cynnwys y gallu i wneud is-ddeddfwriaeth.  

Mae adran 13 o’r National Health Service Wales Act 2006 yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch arfer swyddogaethau gan Fyrddau Iechyd Lleol. Ymhlith pethau eraill, dywed (yn adran 13(2)) y caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo i swyddogaeth BILl gael ei harfer gan BILl arall, gan Awdurdod Iechyd Arbennig, neu ar y cyd rhwng y BILl a chorff iechyd arall a restrir yn adran 13(3), gan gynnwys Ymddiriedolaethau GIG a Byrddau Iechyd Lleol eraill (neu bwyllgor neu is-bwyllgor o’i eiddo).

Darpariaethau perthnasol eraill y National Health Service (Wales) Act 2006

Mae rhannau 4 i 7 o’r National Health Service Wales Act 2006 (NHSWA 2006) yn gosod dyletswyddau penodol ar Fyrddau Iechyd Lleol mewn perthynas â darparu gwasanaethau meddygol a deintyddol. Mae manylion pellach am y dyletswyddau hyn i’w cael ar y tudalennau sy’n berthnasol i’r gwasanaethau hynny ar y wefan hon.

Dywed adran 14 o NHSWA 2006 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol gyflawni ei swyddogaethau mewn perthynas â gwasanaethau meddygol a deintyddol fel y gellir eu pennu mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru. Dywed adran 15 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol, yn unol â rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru, weinyddu trefniadau ar gyfer a/neu reoli darpariaeth gwasanaethau sylfaenol meddygol, gwasanaethau deintyddol sylfaenol, gwasanaethau offthalmig cyffredinol a gwasanaethau fferyllol. Mae Gweinidogion Cymru wedi gwneud Rheoliadau'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Gwasanaethau Fferyllol) (Cymru) 2013 (OS 2013/898) sy'n pennu swyddogaethau gweinyddol a rheoli Byrddau Iechyd Lleol mewn perthynas â gwasanaethau fferyllol.

Dywed adran 17(1) o NHSWA 2006 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol, yn unol â chyfarwyddyd gan Weinidogion Cymru, baratoi strategaethau i wella iechyd y cyhoedd a darparu gofal iechyd.

Mae Atodlen 2 i NHSWA 2006 yn gwneud darpariaeth sy’n berthnasol i swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol hefyd. Yn arbennig, dywed paragraff 13 y caiff BILl wneud unrhyw beth sy’n ymddangos yn angenrheidiol neu’n hwylus iddo at ddibenion neu mewn cysylltiad â’i swyddogaethau, a gall, gyda chydsyniad Gweinidogion Cymru, gaffael a gwaredu eiddo, ymrwymo i gontractau, a derbyn rhoddion o eiddo. Dywed paragraff 15 bod y pŵer gan Fyrddau Iechyd Lleol, mewn amgylchiadau cyfyngedig, i’w gwneud yn ofynnol i gleifion dalu am eu llety ysbyty, ac, o dan baragraff 17, caiff Byrddau Iechyd Lleol gynnal, comisiynu neu gynorthwyo i gynnal ymchwil.

Byrddau Iechyd Lleol sy’n gweithredu yng Nghymru ar hyn o bryd

Sefydlodd Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu) (Cymru) 2003, a wnaed wrth arfer pŵer y Cynulliad Cenedlaethol o dan adran 16 BA o’r National Health Service 1977 Act, ddau ar hugain BILl yng Nghymru. I ddechrau roedd gan y Byrddau hynny'r swyddogaethau comisiynu gwasanaethau iechyd a oedd gan Awdurdodau Iechyd Cymru yn flaenorol. Ers hynny mae nifer y Byrddau Iechyd Lleol wedi cael ei leihau i saith, ac mae eu swyddogaethau wedi’u diwygio fel eu bod bellach yn gyfrifol am gomisiynu gwasanaethau meddygol yn ogystal â darparu gwasanaethau meddygol rheng flaen.

Sefydlodd Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu a Diddymu) (Cymru) 2009 (OS 2009/778), a wnaed wrth arfer pŵer Gweinidogion Cymru o dan adran 11 o’r National Health Service Wales Act 2006, chwe BILl newydd yng Nghymru. Yn unol ag erthygl 5 o’r Gorchymyn, daeth y Byrddau’n weithredol ar 1 Hydref 2009. Roedd Rheoliad 7 ac Atodlen 2 y Gorchymyn yn darparu ar gyfer diddymu un ar hugain o’r Byrddau gwreiddiol ar 1 Hydref 2009, a Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys yw’r unig un o’r Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol na chafodd ei ddiddymu.

Mae Atodlen 1 i’r Gorchymyn yn pennu bod y Byrddau Iechyd Lleol newydd i gael eu sefydlu ar gyfer yr ardaloedd awdurdod lleol penodol, fel y nodir yn y tabl isod. Roedd y chwe BILl newydd yn ychwanegol at Fwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys, ar gyfer ardal awdurdod lleol Powys, a barhaodd yn weithredol. Mae enwau tri o’r byrddau iechyd lleol wedi’u diwygio ers gwneud y Gorchymyn ac mae’r tabl isod yn dangos yr enwau diweddaraf:

  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Aneurin Bevan Casnewydd, Torfaen, Sir Fynwy, Caerffili a Blaenau Gwent
  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Cwm Taf Merthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf
  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Caerdydd a’r Fro Caerdydd a Bro Morgannwg
  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg Pen-y-bont ar Ogwr, Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe
  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Hywel Dda Sir Gaerfyrddin, Sir Benfro a Cheredigion
  • Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Betsi Cadwaladr Sir y Fflint, Sir Ddinbych, Gwynedd, Wrecsam, Conwy ac Ynys Môn

Mae Atodlen 2 i'r gorchymyn yn pennu mai’r un ar hugain BILl i’w diddymu oedd:

Bwrdd Iechyd Lleol Ynys Môn
Bwrdd Iechyd Lleol Gwynedd
Bwrdd Iechyd Lleol Caerdydd
Bwrdd Iechyd Lleol Ceredigion
Bwrdd Iechyd Lleol Sir Gaerfyrddin
Bwrdd Iechyd Lleol Sir Ddinbych
Bwrdd Iechyd Lleol Sir y Fflint
Bwrdd Iechyd Lleol Sir Fynwy
Bwrdd Iechyd Lleol Sir Benfro
Bwrdd Iechyd Lleol Abertawe
Bwrdd Iechyd Lleol Conwy
Bwrdd Iechyd Lleol Blaenau Gwent
Bwrdd Iechyd Lleol Pen-y-bont ar Ogwr
Bwrdd Addysgu Iechyd Lleol Caerffili
Bwrdd Iechyd Lleol Merthyr Tudful
Bwrdd Iechyd Lleol Castell-nedd Port Talbot
Bwrdd Iechyd Lleol Casnewydd
Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Rhondda Cynon Taf
Bwrdd Iechyd Lleol Torfaen
Bwrdd Iechyd Lleol Bro Morgannwg
Bwrdd Iechyd Lleol Wrecsam

Mae’r Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Trosglwyddo Staff, Eiddo, Hawliau a Rhwymedigaethau) (Cymru) 2009 (OS 2009/1559) yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch sefydlu’r chwe BILl newydd a diddymu’r un ar hugain o Fyrddau Iechyd Lleol gwreiddiol. Roedd erthygl 2 o’r Gorchymyn yn darparu ar gyfer trosglwyddo staff y Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd perthnasol ar 1 Hydref 2009, roedd Erthygl 3 yn darparu ar gyfer trosglwyddo holl eiddo, hawliau a rhwymedigaethau’r Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar y un dyddiad.

Ymhellach, o ganlyniad i'r newid yn swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol o 1 Hydref 2009 ymlaen, a’u bod bellach yn gyfrifol hefyd am ddarparu gwasanaethau meddygol ar ran Gweinidogion Cymru (h.y. y rôl a gyflawnwyd yn flaenorol gan Ymddiriedolaethau GIG Cymru), trosglwyddwyd staff, eiddo, hawliau a rhwymedigaethau saith Ymddiriedolaeth GIG i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar 1 Hydref 2009.

Adran 1

National Health Service (Wales) Act 2006

Mae adrannau 11 a 17 o’r National Health Service Wales Act 2006 (NHSWA 2006) yn gwneud darpariaeth ar gyfer cyfansoddiad a swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol (BILl). Maent yn ailddeddfu’n sylweddol ddarpariaethau adrannau 16BA - 16BC o’r National Health Service Act 1977. Mae crynodeb o’r darpariaethau sy’n berthnasol i gyfansoddiad a swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol yn dilyn.

Cyfansoddiad

Mae adran 11 o NHSWA 2006 yn pennu y caiff Gweinidogion Cymru wneud is-ddeddfwriaeth i sefydlu Byrddau Iechyd Lleol (Gorchmynion BILl). Mae hefyd yn cyflwyno Atodlen 2 i’r Ddeddf, sy’n gwneud darpariaeth bellach ynghylch BILl, yn arbennig y canlynol:

  • paragraffau 1 a 2 – mae BILl yn gyrff corfforaethol ac nid ydynt yn weision nac yn asiantau’r Goron. Ni ddylai eiddo BILl gael ei ystyried yn eiddo i’r Goron;
  • paragraff 3 - aelodau’r BILl yw cadeirydd a benodir gan Weinidogion Cymru (ac is-gadeirydd a benodir gan Weinidogion Cymru os ydynt yn ystyried bod hynny’n briodol), swyddogion y BILl a nifer o unigolion nad ydynt yn swyddogion. Mae paragraff 4 yn pennu y caiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch, ymhlith pethau eraill, penodiad, deiliadaeth a nifer yr aelodau ac unrhyw bwyllgorau Bwrdd Iechyd Lleol, ac ynghylch y weithdrefn sydd i’w dilyn gan Fyrddau Iechyd Lleol wrth arfer eu swyddogaethau. Mae Gweinidogion Cymru wedi arfer y pŵer hwn i wneud Rheoliadau Byrddau Iechyd Lleol (Cyfansoddiad, Aelodaeth a Gweithdrefnau) (Cymru) 2009 (OS 2009/779). Gweler manylion pellach am y rhain yma;
  • paragraff 7 - gall BILl gyflogi'r swyddogion y maent yn eu hystyried yn briodol. Gall BILl dalu cydnabyddiaeth ariannol a lwfansau i’w swyddogion a’u cyflogi ar delerau ac amodau eraill fel y mae’n barnu sy’n briodol. Wrth arfer y pwerau hyn i bennu cyflogau, lwfansau, telerau ac amodau, rhaid i BILl weithredu’n unol â’r rheoliadau ac unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru. Gweler rhagor o wybodaeth am dâl ac amodau swyddogion BILl isod;
  • paragraff 8 - caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo BILl i sicrhau bod gwasanaeth unrhyw un o’i swyddogion ar gael i Fwrdd Iechyd Lleol arall, neu i gyflogi unrhyw unigolyn penodedig sy’n cael ei gyflogi neu a fu’n cael ei gyflogi gan BILl arall;
  • paragraff 10 – gall BILl dalu cydnabyddiaeth ac ati i’w aelodau yn unol â’r hyn a bennir gan Weinidogion Cymru;
  • paragraff 11 – rhaid i unrhyw Orchmynion BILl a wneir o dan adran 11 NHSWA 2006, bennu enw’r Bwrdd Iechyd Lleol a’r dyddiad y gall y BILl ymgymryd â’i swyddogaethau;
  • paragraff 21 - gall Gweinidogion Cymru, os bydd Bwrdd Iechyd Lleol yn cael ei ddiddymu, drwy orchymyn, drosglwyddo neu ddarparu ar gyfer trosglwyddo, iddynt hwy eu hunain neu unrhyw BILl arall unrhyw eiddo neu rwymedigaethau sy’n perthyn i’r Bwrdd Iechyd Lleol a ddiddymwyd.

Rheoliadau Byrddau Iechyd Lleol (Cyfansoddiad, Aelodaeth a Gweithdrefnau) (Cymru) 2009 (OS 2009/779) (LHBR 2009)

Mae’r gofynion manwl ar gyfer cyfansoddiad ac aelodaeth y Byrddau Iechyd Lleol yn cael eu nodi yn LHBR 2009. Gwnaed y Rheoliadau hyn drwy arfer pŵer Gweinidogion Cymru o dan adran 11 o NHSWA 2006. Mae crynodeb bras o’r Rheoliadau yn dilyn.

Mae Rheoliadau 3 a 4 yn darparu ar gyfer aelodaeth a phenodiadau’r BILl. Mae aelodau BILl yn cynnwys cadeirydd, is-gadeirydd, aelodau sy’n swyddogion (cynrychiolwyr gwahanol broffesiynau a chyfrifoldebau gofal iechyd), naw aelod nad ydynt yn swyddogion (y mae’n rhaid iddynt gynnwys aelod o’r awdurdod lleol, aelod o sefydliad gwirfoddol, aelod o undeb llafur, ac unigolyn mewn swydd sy’n gysylltiedig ag iechyd mewn Prifysgol), ac unrhyw aelodau cyswllt.

Caiff y cadeirydd, yr is-gadeirydd a’r aelodau nad ydynt yn swyddogion eu penodi gan Weinidogion Cymru. Y BILl sy’n penodi’r aelodau sy’n swyddogion. Gall Gweinidogion Cymru benodi hyd at dri aelod cyswllt, tra gall y BILl benodi un aelod cyswllt. Rhaid i bob aelod fodloni’r gofynion cymhwyster a nodir yn Atodlen 2 i LHBR 2009 a gallant gael eu penodi am gyfnod nad yw’n hwy na phedair blynedd (ac eithrio aelodau cyswllt a benodir gan Fyrddau Iechyd Lleol, a all gael eu penodi am gyfnod nad yw’n hwy na blwyddyn). Gall aelodau gael eu hailbenodi pan ddaw cyfnod penodiad i ben, ond ni allant fod yn aelodau am fwy nag wyth mlynedd (pedair blynedd yn achos aelodau cyswllt a benodir gan y Bwrdd Iechyd Lleol).

Mae rheoliadau 8-12 yn gwneud darpariaeth ynghylch atal aelodau dros dro a therfynu aelodaeth. Mae Rhan 3 o LHBR 2009 yn gwneud darpariaeth ynghylch trafodion cyfarfodydd y BILl.

Cyflog ac amodau swyddogion y BILl

Mae paragraff 7 o Atodlen 2 i'r National Health Service Wales Act 2006 yn pennu y caiff BILl dalu taliadau a lwfansau i’w swyddogion ar delerau ac amodau gwasanaeth fel y mae’n barnu sy’n briodol. Yn hyn o beth, rhaid i BILl weithredu’n unol â rheoliadau a wnaed gan Weinidogion Cymru, ac unrhyw gyfarwyddiadau a roddir ganddynt.

Gwnaed y National Health Service (Remuneration and Conditions of Service) Regulations 1991 (NHSR 1991) gan yr Ysgrifennydd Gwladol drwy arfer ei bŵer o dan baragraff 10(1) Atodlen 5 i'r National Health Service Act 1977. Mae’r Rheoliadau’n nodi darpariaethau y mae’n rhaid i Fyrddau Iechyd Lleol gydymffurfio â nhw wrth gyflogi swyddogion, a’r gydnabyddiaeth, fel y maent yn dewis.

Yn arbennig, fel y mae’n gymwys yng Nghymru, mae rheoliad 2 yr NHS Remuneration Regulations 1991 yn darparu, yn amodol ar unrhyw gyfarwyddiadau pellach gan Weinidogion Cymru, y tâl:

(a) i swyddog BILl sy’n perthyn i ddosbarth o swyddogion y mae tâl wedi ei gytuno mewn trafodaethau ac wedi’i gymeradwyo gan Weinidogion Cymru ar eu cyfer, a’r tâl hwnnw y cytunwyd arno ac a gymeradwywyd a delir. Mae’n rhaid i’r trafodaethau ddigwydd o fewn corff a gydnabyddir gan Weinidogion Cymru fel un priodol at ddibenion trafod tâl ar gyfer y dosbarth hwnnw o swyddogion.

(b) i swyddog BILl, y mae’r Gweinidogion Cymru wedi penderfynu ar gydnabyddiaeth ond heb ei gytuno a’i gymeradwyo ar gyfer y swyddog neu ar gyfer ei ddosbarth, bydd y tâl yn unol â’r hyn a benderfynir gan Weinidogion Cymru;

(c) i swyddog BILl nad yw (a) na (b) yn gymwys fydd y tâl fydd yr hyn a bennir gan y Bwrdd Iechyd Lleol.

Gall Byrddau Iechyd Lleol felly gyflogi, ymhlith pobl eraill, staff ysbyty, gan gynnwys meddygon/ymgynghorwyr ac ati fel sy’n briodol yn eu barn nhw, yn amodol ar yr NHSR 1991 sy’n rhoi’r pŵer i Weinidogion Cymru gymeradwyo cytundebau cyflog a drafodwyd, neu benderfynu ar lefel y tâl eu hunain.

Swyddogaethau

Mae adran 12 o'r National Health Service (Wales) Act 2006 yn gwneud darpariaeth ynghylch swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol (BILl). Dywed y caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo Bwrdd Iechyd Lleol i arfer swyddogaethau a drosglwyddwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol gan Awdurdodau Iechyd Cymru adeg eu diddymu, ac unrhyw swyddogaethau iechyd eraill sydd gan Weinidogion Cymru, gan gynnwys y rhai sy’n ymwneud ag iechyd meddwl a chartrefi gofal, fel y’u cyfeirir. Dywed adran 12(3) y caiff Gweinidogion Cymru roi cyfarwyddiadau i BILl am arfer unrhyw swyddogaethau.

Rheoliadau'r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau a Gyfarwyddir) (Cymru) 2009 (OS 2009/1511)

Nodir prif swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol yn Rheoliadau’r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau a Gyfarwyddir) (Cymru) 2009 (LHBDFR 2009), sydd i bob pwrpas yn gyfarwyddiadau a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru drwy arfer eu pŵer o dan adran 12 o’r National Health Service (Wales) Act 2006. Ni ddylai unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru atal Gweinidogion Cymru rhag gallu arfer y swyddogaethau a gyfarwyddir eu hunain.

Gwnaed LHBDFR 2009 fel rhan o waith ad-drefnu ehangach y GIG yng Nghymru, a gyflwynwyd o ganlyniad i ymrwymiad a wnaed gan Lywodraeth Cymru yn ei Rhaglen Lywodraethu ‘Cymru’n Un’ yn 2007. Cyn y newidiadau, a ddaeth i rym ar 1 Hydref 2009, roedd rôl y Byrddau Iechyd Lleol yng Nghymru wedi’i chyfyngu i bob pwrpas i gomisiynu gwasanaethau iechyd, tra’r oedd y swyddogaeth o ddarparu gwasanaethau meddygol ‘rheng flaen’ yng Nghymru yn nwylo Ymddiriedolaethau GIG Cymru. Fodd bynnag, cyflwynodd newidiadau 2009 system gofal iechyd integredig yng Nghymru, ac o dan y drefn honno roedd BILlau i bob pwrpas yn gyfrifol am gomisiynu gwasanaethau meddygol a darparu gwasanaethau meddygol rheng flaen mewn ysbytai yng Nghymru. O’r herwydd newidiodd rôl y Byrddau Iechyd Lleol yn sylweddol, ac yng ngoleuni swyddogaethau ehangach y Byrddau hynny, trosglwyddwyd gweithwyr, eiddo, hawliau a rhwymedigaethau saith Ymddiriedolaeth GIG i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar 1 Hydref 2009.

Dylid bwrw golwg ar LHBDFR 2009, gan gynnwys yr Atodlen i’r Rheoliadau, er mwyn cael manylion llawn y swyddogaethau a ddirprwywyd i Fyrddau Iechyd Lleol. Dim ond crynodeb bras o’r darpariaethau a roddir yn y paragraffau canlynol.

Mae rheoliad 4 yn pennu, yn amodol ar unrhyw waharddiadau neu gyfyngiadau mewn gorchymyn sy’n sefydlu BILl penodol, mai swyddogaethau Bwrdd Iechyd Lleol yw:

(a) swyddogaethau Awdurdodau Iechyd blaenorol Cymru a drosglwyddwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol wrth ddiddymu’r Awdurdodau Iechyd. Rhain oedd y swyddogaethau cychwynnol yr oedd y ddau ar hugain BILl cychwynnol yn eu harfer o dan LHBDFR 2009, a
(b) unrhyw rai o swyddogaethau Gweinidogion Cymru a bennir yn yr Atodlen i’r Rheoliadau.

Mae’r Atodlen yn dirprwyo swyddogaethau’r BILl dan National Health Service Wales Act 2006 a chwe statud arall. Mae’r swyddogaethau hyn yn cynnwys dyletswydd gyffredinol Gweinidogion Cymru o dan adran 1 o’r National Health Service Wales Act 2006 i barhau i hyrwyddo gwasanaeth iechyd cynhwysfawr.

Mae Rheoliad 5 yn darparu yn benodol nad yw'r swyddogaethau a dirprwyir i'r BILl yn cynnwys y gallu i wneud is-ddeddfwriaeth.  

Mae adran 13 o’r National Health Service Wales Act 2006 yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch arfer swyddogaethau gan Fyrddau Iechyd Lleol. Ymhlith pethau eraill, dywed (yn adran 13(2)) y caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo i swyddogaeth BILl gael ei harfer gan BILl arall, gan Awdurdod Iechyd Arbennig, neu ar y cyd rhwng y BILl a chorff iechyd arall a restrir yn adran 13(3), gan gynnwys Ymddiriedolaethau GIG a Byrddau Iechyd Lleol eraill (neu bwyllgor neu is-bwyllgor o’i eiddo).

Darpariaethau perthnasol eraill y National Health Service (Wales) Act 2006

Mae rhannau 4 i 7 o’r National Health Service Wales Act 2006 (NHSWA 2006) yn gosod dyletswyddau penodol ar Fyrddau Iechyd Lleol mewn perthynas â darparu gwasanaethau meddygol a deintyddol. Mae manylion pellach am y dyletswyddau hyn i’w cael ar y tudalennau sy’n berthnasol i’r gwasanaethau hynny ar y wefan hon.


Dywed adran 14 o NHSWA 2006 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol gyflawni ei swyddogaethau mewn perthynas â gwasanaethau meddygol a deintyddol fel y gellir eu pennu mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru. Dywed adran 15 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol, yn unol â rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru, weinyddu trefniadau ar gyfer a/neu reoli darpariaeth gwasanaethau sylfaenol meddygol, gwasanaethau deintyddol sylfaenol, gwasanaethau offthalmig cyffredinol a gwasanaethau fferyllol. Mae Gweinidogion Cymru wedi gwneud Rheoliadau'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Gwasanaethau Fferyllol) (Cymru) 2013 (OS 2013/898) sy'n pennu swyddogaethau gweinyddol a rheoli Byrddau Iechyd Lleol mewn perthynas â gwasanaethau fferyllol.

Dywed adran 17(1) o NHSWA 2006 bod rhaid i bob Bwrdd Iechyd Lleol, yn unol â chyfarwyddyd gan Weinidogion Cymru, baratoi strategaethau i wella iechyd y cyhoedd a darparu gofal iechyd.

Mae Atodlen 2 i NHSWA 2006 yn gwneud darpariaeth sy’n berthnasol i swyddogaethau Byrddau Iechyd Lleol hefyd. Yn arbennig, dywed paragraff 13 y caiff BILl wneud unrhyw beth sy’n ymddangos yn angenrheidiol neu’n hwylus iddo at ddibenion neu mewn cysylltiad â’i swyddogaethau, a gall, gyda chydsyniad Gweinidogion Cymru, gaffael a gwaredu eiddo, ymrwymo i gontractau, a derbyn rhoddion o eiddo. Dywed paragraff 15 bod y pŵer gan Fyrddau Iechyd Lleol, mewn amgylchiadau cyfyngedig, i’w gwneud yn ofynnol i gleifion dalu am eu llety ysbyty, ac, o dan baragraff 17, caiff Byrddau Iechyd Lleol gynnal, comisiynu neu gynorthwyo i gynnal ymchwil.

Adran 2

Byrddau Iechyd Lleol sy’n gweithredu yng Nghymru ar hyn o bryd

Sefydlodd Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu) (Cymru) 2003, a wnaed wrth arfer pŵer y Cynulliad Cenedlaethol o dan adran 16 BA o’r National Health Service 1977 Act, ddau ar hugain BILl yng Nghymru. I ddechrau roedd gan y Byrddau hynny'r swyddogaethau comisiynu gwasanaethau iechyd a oedd gan Awdurdodau Iechyd Cymru yn flaenorol. Ers hynny mae nifer y Byrddau Iechyd Lleol wedi cael ei leihau i saith, ac mae eu swyddogaethau wedi’u diwygio fel eu bod bellach yn gyfrifol am gomisiynu gwasanaethau meddygol yn ogystal â darparu gwasanaethau meddygol rheng flaen.

Sefydlodd Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Sefydlu a Diddymu) (Cymru) 2009 (OS 2009/778), a wnaed wrth arfer pŵer Gweinidogion Cymru o dan adran 11 o’r National Health Service Wales Act 2006, chwe BILl newydd yng Nghymru. Yn unol ag erthygl 5 o’r Gorchymyn, daeth y Byrddau’n weithredol ar 1 Hydref 2009. Roedd Rheoliad 7 ac Atodlen 2 y Gorchymyn yn darparu ar gyfer diddymu un ar hugain o’r Byrddau gwreiddiol ar 1 Hydref 2009, a Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys yw’r unig un o’r Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol na chafodd ei ddiddymu.

Mae Atodlen 1 i’r Gorchymyn yn pennu bod y Byrddau Iechyd Lleol newydd i gael eu sefydlu ar gyfer yr ardaloedd awdurdod lleol penodol, fel y nodir yn y tabl isod. Roedd y chwe BILl newydd yn ychwanegol at Fwrdd Iechyd Lleol Addysgu Powys, ar gyfer ardal awdurdod lleol Powys, a barhaodd yn weithredol. Mae enwau tri o’r byrddau iechyd lleol wedi’u diwygio ers gwneud y Gorchymyn ac mae’r tabl isod yn dangos yr enwau diweddaraf:

 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Aneurin Bevan  Casnewydd, Torfaen, Sir Fynwy, Caerffili a Blaenau Gwent
 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Cwm Taf  Merthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf
 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Caerdydd a’r Fro  Caerdydd a Bro Morgannwg
 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg  Pen-y-bont ar Ogwr, Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe
 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Hywel Dda  Sir Gaerfyrddin, Sir Benfro a Cheredigion
 Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Betsi Cadwaladr  Sir y Fflint, Sir Ddinbych, Gwynedd, Wrecsam, Conwy ac Ynys Môn


Mae Atodlen 2 i'r gorchymyn yn pennu mai’r un ar hugain BILl i’w diddymu oedd:

 Bwrdd Iechyd Lleol Ynys Môn
 Bwrdd Iechyd Lleol Gwynedd
 Bwrdd Iechyd Lleol Caerdydd
 Bwrdd Iechyd Lleol Ceredigion
 Bwrdd Iechyd Lleol Sir Gaerfyrddin
 Bwrdd Iechyd Lleol Sir Ddinbych
 Bwrdd Iechyd Lleol Sir y Fflint
 Bwrdd Iechyd Lleol Sir Fynwy
 Bwrdd Iechyd Lleol Sir Benfro
 Bwrdd Iechyd Lleol Abertawe
 Bwrdd Iechyd Lleol Conwy
 Bwrdd Iechyd Lleol Blaenau Gwent
 Bwrdd Iechyd Lleol Pen-y-bont ar Ogwr
 Bwrdd Addysgu Iechyd Lleol Caerffili
 Bwrdd Iechyd Lleol Merthyr Tudful
 Bwrdd Iechyd Lleol Castell-nedd Port Talbot
 Bwrdd Iechyd Lleol Casnewydd
 Bwrdd Iechyd Lleol Addysgu Rhondda Cynon Taf
 Bwrdd Iechyd Lleol Torfaen
 Bwrdd Iechyd Lleol Bro Morgannwg
 Bwrdd Iechyd Lleol Wrecsam


Mae’r Gorchymyn Byrddau Iechyd Lleol (Trosglwyddo Staff, Eiddo, Hawliau a Rhwymedigaethau) (Cymru) 2009 (OS 2009/1559) yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch sefydlu’r chwe BILl newydd a diddymu’r un ar hugain o Fyrddau Iechyd Lleol gwreiddiol. Roedd erthygl 2 o’r Gorchymyn yn darparu ar gyfer trosglwyddo staff y Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd perthnasol ar 1 Hydref 2009, roedd Erthygl 3 yn darparu ar gyfer trosglwyddo holl eiddo, hawliau a rhwymedigaethau’r Byrddau Iechyd Lleol gwreiddiol i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar y un dyddiad.

Ymhellach, o ganlyniad i'r newid yn swyddogaethau’r Byrddau Iechyd Lleol o 1 Hydref 2009 ymlaen, a’u bod bellach yn gyfrifol hefyd am ddarparu gwasanaethau meddygol ar ran Gweinidogion Cymru (h.y. y rôl a gyflawnwyd yn flaenorol gan Ymddiriedolaethau GIG Cymru), trosglwyddwyd staff, eiddo, hawliau a rhwymedigaethau saith Ymddiriedolaeth GIG i’r Byrddau Iechyd Lleol newydd ar 1 Hydref 2009. 

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn