Tai amlbreswyliaeth (HMOs)

Mae tai wedi’u rhannu’n fflatiau un ystafell a mathau eraill o lety a rennir yn ffynhonnell hanfodol o dai ar adegau o alw mawr am dai. Mae gan awdurdodau lleol bwerau ers cryn amser i reoleiddio HMOs, h.y. tai amlfeddiannaeth . Cyflwynodd Deddf Tai 2004 ddiffiniad newydd o HMO a thrwyddedu gorfodol ar gyfer rhai categorïau risg uchel o HMOs.

Profion ar gyfer tai amlbreswyliaeth

1. Adeilad neu ran o adeilad yw "tŷ amlfeddiannaeth", h.y. "HMO", os yw’n bodloni un o nifer o brofion a nodir yn yr Housing Act 2004.

2. Rhaid i awdurdodau lleol weithredu cynllun trwyddedu ar gyfer rhai mathau o dai amlfeddiannaeth risg uchel, a gallant lunio eu cynlluniau trwyddedu eu hunain ar gyfer HMOs eraill. Mae methu â chydymffurfio â chynllun trwyddedu’n drosedd a gall arwain at ganlyniadau difrifol eraill i landlord.

3. Mae telerau’r drwydded yn rheoleiddio nifer y bobl ac aelwydydd a all fyw yn y tŷ amlfeddiannaeth. Mae trwydded yn cynnwys amodau hefyd, ac mae eu torri’n dramgwydd troseddol.

4. Mae Rheoliadau Rheoli yn gosod safonau sy’n rheoli’r cyflwr ym mhob HMO. Mae torri’r safonau hyn yn drosedd.

5. O ran HMOs sydd y tu allan i’r cynllun trwyddedu, gall awdurdodau lleol gyflwyno hysbysiadau i reoleiddio sut y bydd HMO yn cael ei feddiannu.

6. Diffiniad - HMO: Cyflwynodd Deddf Tai 2004 ddiffiniad newydd o HMO a phwerau newydd ar gyfer awdurdodau lleol i reoli safonau mewn Tai Amlfeddiannaeth, a ddisodlodd y darpariaethau yn yr Housing Act 1985 Rhan 11.

7. Gall HMO fod adeilad neu ran o adeilad, e.e. llety a rennir uwchben siop: a.254(1). Er mwyn bod yn HMO, mae’n rhaid i’r adeilad (neu ran ohono) fodloni un o nifer o brofion (a.254):

a.  y prawf safonol;
b. y prawf fflat hunangynhwysol;
c. y prawf adeilad a addaswyd;
d. mae datganiad HMO mewn grym mewn perthynas ag ef;
e. mae’n floc o fflatiau a addaswyd, sy’n bodloni gofynion penodol.

Prawf safonol

8. Mae hyn yn cynnwys y rhan fwyaf o HMOs y deuir ar eu traws yn ymarferol, e.e. fflatiau un ystafell a thai a rennir. Mae’n rhaid bodloni pob un o’r chwe amod: a.254(2).

9. Yn gyntaf, rhaid i’r fangre gynnwys un neu fwy o unedau llety byw nad ydynt yn fflatiau hunangynhwysol eu hunain. Mae fflat hunangynhwysol yn eiddo ar wahân sy’n ffurfio rhan o adeilad lle mae’r holl amwynderau sylfaenol ar gael at ddefnydd y deiliaid yn unig. Y cyfleusterau sylfaenol yw:

a. toiled;
b. cyfleusterau ymolchi personol, e.e. ystafell ymolchi neu ystafell gawod;
c. cyfleusterau coginio.

10. Yn ail, rhaid i’r llety gael ei feddiannu gan bersonau nad ydynt yn ffurfio aelwyd unigol. Nid yw personau’n ffurfio aelwyd unigol oni bai eu bod i gyd naill ai’n aelodau o’r un teulu, neu eu bod yn dod o fewn amgylchiadau rhagnodedig. Mae aelodau teulu yn cynnwys: priod; rhai sy’n cyd-fyw sy’n byw gyda’i gilydd fel gŵr a gwraig; cyplau o’r un rhyw sydd mewn perthynas gyfatebol; rhieni; neiniau a theidiau; plant; wyrion; brodyr; chwiorydd; ewythrod; modrybedd; neiaint; nithoedd; cefndryd a chyfnitherod. Caiff perthnasau hanner-gwaed eu hystyried fel perthnasau gwaed-llawn, a chaiff  llysblant eu hystyried fel plant (a.258). Mae rheoliadau’n pennu bod rhai categorïau o bersonau yn rhan o aelwyd unigol er nad ydynt yn aelodau o’r teulu, e.e. gofalwyr, plant maeth a gweithwyr sy’n byw ar yr aelwyd, megis au pair neu nani (Licensing and Management of Houses in Multiple Occupation and Other Houses (Miscellaneous Provisions) (England) Regulations 2006/373 regs 3 and 4; neu Reoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth a Thai Eraill (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2006/1715 rheoliadau 3 a 4).

11. Yn drydydd, rhaid i’r preswylwyr fyw yn y llety byw fel eu hunig neu brif breswylfa. Mae’r prawf yn debyg i’r amod preswylio "unig neu brif gartref" ar gyfer sicrwydd daliadaeth dan y Housing Act 1988 a’r Housing Act 1985. In practice, this is rarely controversial. Yn ymarferol, anaml iawn y mae hyn yn ddadleuol. Ystyrir bod rhai deiliaid yn meddiannu eiddo fel eu hunig neu brif breswylfa (a.259):

a. myfyrwyr yn byw yn yr eiddo at y diben o ymgymryd â chwrs addysg bellach neu uwch llawn-amser:
b. pobl sy’n byw mewn llochesau;
c. deiliaid eraill a bennir yn y rheoliadau, h.y. rhai gweithwyr mudol neu dymhorol a cheiswyr lloches (gweler y Licensing and Management of Houses in Multiple Occupation and Other Houses (Miscellaneous Provisions) (England) Regulations 2006/373 reg.5; neu’r Rheoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth a Thai Eraill (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2006/1715 rheoliadau 2006/1715 rheoliad 5).

12. Yn bedwerydd, mae’n rhaid mai meddiannaeth y deiliad yw’r unig ddefnydd o’r llety hwnnw, ac o ganlyniad mae’n rhaid i’r holl ddeiliaid fod yn meddiannu’r HMO fel eu hunig neu brif breswylfa. Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd poblogaeth eiddo yn amrywio, neu gall natur meddiannaeth y boblogaeth fod yn ansicr neu amrywiol, fel na ellir dweud yn hyderus bod yr eiddo yn unig neu brif breswylfa o bob un a phob meddiannydd, e.e. mewn gwesty sy’n cynnig llety tymor byr a llety hostel tymor hwy ar gyfer y digartref. Ceir rhagdybiaeth bod y gofyniad wedi’i fodloni, ond gall hyn gael ei gwrthbrofi gan dystiolaeth gan y landlord. Er mwyn osgoi’r broblem, efallai y bydd awdurdodau’n datgan bod eiddo yn HMO, ar yr amod bod rhai meini prawf yn cael eu bodloni (gweler isod).

13. Yn bumed, mae’n rhaid i o leiaf un o’r preswylwyr fod yn atebol naill ai i dalu rhent neu ddarparu rhyw ystyriaeth arall ar gyfer byw yn yr eiddo, e.e. gwasanaethau neu rywbeth arall o werth.

14. Yn chweched, mae’n rhaid i ddwy neu fwy o’r aelwydydd sy’n byw yn y llety byw rannu un neu fwy o gyfleusterau sylfaenol, h.y. toiled, cyfleusterau ymolchi personol neu gyfleusterau coginio, neu fel arall mae’n rhaid i’r llety byw fod heb un neu fwy o’r cyfleusterau hynny.

Y prawf fflat hunangynhwysol

15. Mae’r prawf fflat hunangynhwysol yn ymwneud â fflatiau amlfeddiannaeth. Yr unig wahaniaeth rhwng y prawf fflat hunangynhwysol a’r prawf safonol yw bod rhaid i’r fangre berthnasol fod yn fflat hunangynhwysol yn hytrach nag adeilad neu ran o adeilad. Caiff ei fodloni lle mae fflat hunangynhwysol yn bodloni amodau (2) i (6) uchod: a.254(3).

Y prawf adeilad a addaswyd

16. Mae’r prawf hwn yn ymwneud ag adeiladau (neu rannau o adeiladau) sydd wedi eu trosi’n rhannol yn fflatiau hunangynhwysol, ond sydd hefyd yn cynnwys llety byw nad yw’n fflat hunangynhwysol, e.e. oherwydd nad oes drws ffrynt sy’n darparu mynediad i bob rhan o’r llety byw: a.254(4). Mae’r prawf yn arwyddocaol ar gyfer eiddo sy’n cynnwys fflatiau hunangynhwysol a fflatiau un ystafell. Er y byddai’r rhan sy’n fflatiau un ystafell yn bodloni’r prawf safonol ac yn HMOs eu hunain, effaith y prawf hwn yw bod yr adeilad cyfan, gan gynnwys y fflatiau hunangynhwysol, yn destun rheolaethau’r ddeddfwriaeth HMO.

17. Mae adeilad wedi’i drosi’n adeilad (neu’n rhan o adeilad) sy’n cynnwys llety preswyl y mae un neu fwy o unedau wedi’u creu ynddo ers i’r adeilad (neu’r rhan berthnasol ohono) gael ei adeiladu’n wreiddiol. Er mwyn i adeilad a addaswyd fodloni’r prawf:

a. mae’n rhaid iddo gynnwys un neu fwy o unedau o lety byw nad ydynt yn fflatiau hunangynhwysol (boed  hefyd yn cynnwys fflat neu fflatiau hunangynhwysol ai peidio);
b. mae’n rhaid i’r llety byw fod wedi’i feddiannu gan bersonau nad ydynt yn ffurfio aelwyd unigol (gweler uchod);
c. mae’n rhaid i’r llety byw fod wedi’i feddiannu gan y bobl hynny fel eu hunig neu brif breswylfa (gweler uchod);
d. mae’n rhaid mai eu meddiannaeth yw’r unig ddefnydd o’r llety byw hwnnw (gweler uchod);
e. mae’n rhaid i o leiaf un o’r preswylwyr fod yn atebol naill ai i dalu rhent neu ddarparu rhyw ystyriaeth arall ar gyfer byw yn yr eiddo.

Datganiad HMO gan awdurdod lleol

18. I fodloni unrhyw un o’r tri phrawf a nodir uchod, mae angen i unig ddefnydd y llety byw fod yn feddiannaeth gan bobl fel eu hunig neu brif gartref. Lle mae poblogaeth yr eiddo’n amrywio, neu natur deiliadaeth y boblogaeth yn ansicr neu amrywiol, gall awdurdod - i gael gwared ar amheuon am statws eiddo - wneud datganiad HMO: a.255. Cyn gwneud datganiad, rhaid i’r awdurdod fod yn fodlon: y byddai’r prawf safonol, y prawf fflat hunangynhwysol, neu’r prawf adeilad a addaswyd yn cael ei fodloni oni bai am y ffaith nad yw’r amod unig ddefnydd wedi’i fodloni; a, bod meddiannaeth fel unig neu brif breswylfa gan bersonau nad ydynt yn ffurfio aelwyd unigol yn ddefnydd sylweddol o’r eiddo o leiaf.

19. Mae’n rhaid i’r awdurdod gyflwyno hysbysiad o’i benderfyniad i’r canlynol: (a) unrhyw berson sydd ag ystâd neu fuddiant yn y fangre (ac eithrio tenant o dan les gyda llai na thair blynedd yn weddill); (b) person sy’n rheoli’r fangre; ac (c) unrhyw berson sydd â rheolaeth dros y fangre. Mae’n rhaid i’r hysbysiad hysbysu’r derbynnydd o’i hawl i apelio i’r "tribiwnlys priodol" o fewn 28 diwrnod i ddyddiad penderfyniad yr awdurdod. Yng Nghymru, y Tribiwnlys Eiddo Preswyl yw’r tribiwnlys priodol ac, yn Lloegr y First-tier Tribunal (Property Chamber). Nid oes unrhyw bŵer i ymestyn y terfyn amser hwn. Os na ddygir apêl mewn pryd, daw’r datganiad i rym ar y dyddiad a bennir yn yr hysbysiad.

Y prawf bloc o fflatiau a addaswyd

20. Mae bloc o fflatiau a addaswyd yn adeilad (neu ran o adeilad) sydd wedi cael ei drosi’n fflatiau hunangynhwysol: a.257(1). Effaith hyn yw  cynnwys eiddo yn y gyfundrefn HMO sydd heb wahaniad tân digonol rhwng fflatiau. I fod yn gymwys fel HMO, rhaid i floc o fflatiau a addaswyd fodloni dau amod.

21. Yn gyntaf, mae’n rhaid i’r gwaith trosi fethu â chydymffurfio â’r safonau adeiladu priodol (naill ai, os cafodd y gwaith trosi ei gwblhau cyn 1 Mehefin 1992, y safonau oedd yn ffurflen wreiddiol y Building Regulations 1991/2768) neu, os cwblhawyd y gwaith yn ddiweddarach, y safonau a oedd yn gymwys ar y dyddiad cwblhau).

22. Yn ail, mae’n rhaid i lai na dwy ran o dair o’r fflatiau fod yn eiddo i berchen-feddianwyr. Mae fflat yn eiddo i berchen-feddiannydd yw os yw’n cael ei feddiannu gan rydd-ddeiliad, prydleswr hir neu aelodau o’u teuluoedd.

Eithriadau

23. Serch hynny, mae rhai mathau o eiddo sydd fel arall yn gymwys fel HMOs ar sail un neu’r llall o’r profion uchod, yn cael eu heithrio at ddibenion cymhwyso’r gyfundrefn drwyddedu a chymhwyso pwerau penodol eraill: Atodlen.14. Mae adeilad yn esempt os yw’n:

a. cael ei reoli gan awdurdod lleol, Darparwr Preifat Cofrestredig, Landlord Cymdeithasol Cofrestredig neu rai cyrff cyhoeddus penodedig eraill a rhai cymdeithasau cydweithredol;
b. yn destun reolaeth cynlluniau rheoleiddio penodedig eraill, e.e. cartref gofal;
c. cael ei feddiannu gan fyfyrwyr llawn-amser mewn sefydliadau addysgol penodedig, os yw’r person sy’n rheoli neu sydd â rheolaeth dros yr adeilad yn y sefydliad addysgol neu berson penodedig arall;
d. yn cael ei feddiannu gan gymuned grefyddol;
e. yn cael ei feddiannu’n bennaf gan berchen-feddianwyr, h.y. rhydd-ddeiliaid a lesddeiliaid hir - gall yr adeilad gael ei feddiannu gan ddim mwy na dau berson nad ydynt yn berchen-feddianwyr neu aelodau o’u teuluoedd;
f. yn cael ei feddiannu gan ddau o bobl yn unig sy’n ffurfio dwy aelwyd.

24. Diffiniadau - Landlordiaid a rheolwyr: Wrth ystyried camau gweithredu gan awdurdodau lleol mewn perthynas â HMOs, mae rhai termau allweddol eraill y mae angen eu deall, yn arbennig "person sydd â rheolaeth" a "pherson sy’n rheoli".

 

Adran 1

Person sydd â rheolaeth a pherson sy’n rheoli

25. Mae "person sydd â rheolaeth" yn cael ei ddiffinio fel y person sy’n derbyn dim llai na dwy ran o dair o werth llawn net blynyddol y fangre (y cyfeirir ato’n aml fel y "crogrent"), boed ar ei ran ei hun neu fel asiant neu ymddiriedolwr ar gyfer rhywun arall, neu a fyddai’n derbyn y crogrent pe bai’r adeilad wedi’i osod: a.263. O’r herwydd, gall landlordiaid ac asiantau rheoli gael eu cwmpasu gan y diffiniad hwn.

26. Y “person sy’n rheoli" yw perchennog neu ddeiliad prydles yr eiddo sy’n derbyn - yn uniongyrchol neu drwy asiant neu ymddiriedolwr - rhenti neu daliadau eraill gan bobl sy’n denantiaid mewn rhannau o’r fangre neu sy’n lletywyr: sa.263. Mae’r person sy’n rheoli’r HMO yn parhau i fod felly hyd yn oed os yw’r rhent (neu daliadau eraill) yn cael eu talu i berson arall, nad yw’n berchennog na deiliad prydles, boed yn wirfoddol neu o dan orchymyn llys. Mae "taliadau eraill" yn cynnwys casglu arian o’r mesuryddion nwy a thrydan a ddefnyddir gan denantiaid: Jacques v Liverpool CC (1997) 29 H.L.R. 82. Mae’r diffiniad yn cynnwys asiant neu ymddiriedolwr hefyd lle mae’r rhenti neu daliadau eraill yn cael eu derbyn trwy’r asiant neu’r ymddiriedolwr. Unwaith eto, gall landlordiaid ac asiantau rheoli gael eu cwmpasu gan y diffiniad hwn.

Adran 2

Trwyddedu HMOs

27. Trwyddedu: Y newid mwyaf arwyddocaol a wnaed gan Ddeddf 2004 oedd cyflwyno cynllun trwyddedu ar gyfer tai amlfeddiannaeth. Mae’n haid i awdurdodau lleol gael cynllun trwyddedu ar gyfer rhai mathau o HMOs, a’r bwriad yw sicrhau y trwyddedir HMOs lle mae’r risg fwyaf o farwolaeth yn sgil tân oherwydd eu maint. Yn ogystal, mae gan awdurdodau’r pŵer i greu eu cynlluniau trwyddedu dewisol eu hunain.

28. Er nad oedd unrhyw HMOs yn cael eu trwyddedu cyn Deddf 2004, roedd gan awdurdodau’r pŵer o dan Ddeddf 1985 i greu "cynlluniau cofrestru", a oedd yn gwneud cofrestru HMOs (fel y’u diffiniwyd bryd hynny) yn eu hardal yn ofynnol. Gallai cynlluniau o’r fath gynnwys darpariaethau rheoli i gyfyngu ar nifer yr aelwydydd neu ddeiliaid mewn HMO a/neu ddarpariaethau rheoli arbennig i reoleiddio safonau rheoli. Yn unol â hynny, roedd llawer o awdurdodau yn gweithredu ffurf de facto o drwyddedu cyn Deddf 2004. Gwnaed darpariaethau trosiannol manwl i drosi cynlluniau cofrestru o’r fath yn gynlluniau trwyddedu.

29. Mae gan awdurdodau ddyletswyddau cyffredinol i wneud trefniadau i sicrhau bod y gyfundrefn drwyddedu’n gweithredu’n effeithiol ac i sicrhau bod yr holl geisiadau am drwyddedau’n cael eu penderfynu o fewn amser rhesymol: a.55. Cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl i gais am drwydded gael ei wneud, ac o fewn pum mlynedd i’r cais hwnnw, mae’n rhaid iddynt fodloni eu hunain ynghylch a dylent gymryd camau o dan yr HHSRS: a.55(5), (6).

Cynlluniau trwyddedu gorfodol

30. Mae HMOs sy’n destun cynllun trwyddedu gorfodol yn cael eu diffinio mewn rheoliadau: Licensing of Houses in Multiple Occupation (Prescribed Descriptions) (England) Order 2006/371 neu Reoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth a Thai Eraill (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2006/1712). I fod yn destun trwyddedu gorfodol, mae’n rhaid i HMO:

a. gynnwys tri llawr neu fwy;
b. cael ei feddiannu gan o leiaf bump o bobl;
c. cael ei feddiannu gan bersonau sy’n byw mewn dwy neu fwy o aelwydydd sengl.

31. Mae’r ddau Orchymyn yn cynnwys yr un ddarpariaeth fanwl ar gyfer cyfrifo nifer y lloriau. Dim ond dan amgylchiadau penodedig y dylid ystyried unrhyw atig, mesanîn ac islawr. Mae eiddo busnes uwchlaw neu islaw’r HMO yn cael ei gynnwys, e.e. HMO deulawr uwchben siop yn dri llawr. Ar y llaw arall nid yw lloriau preswyl y tu allan i’r HMO yn cael eu cynnwys fel nad oes raid i fflat amlfeddiannaeth mewn bloc tri llawr o fflatiau gael ei drwyddedu: Islington LBC v Unite Group Plc [2013] EWHC 508 (Admin); [2013] H.L.R. 33.

32. Yn Bristol City Council v Digs (Bristol) Ltd [2014] EWHC 869 (Admin); [2014] H.L.R. 30, roedd yr HMO yn fflat deulawr ar yr ail a’r trydydd llawr o dŷ wedi’i addasu. Ceid mynediad o’r llawr gwaelod drwy risiau mewnol preifat dros ddau lawr a phen grisiau. Dadleuwyd nad oedd y grisiau a’r pen grisiau yn lloriau at ddibenion y Gorchymyn. Yn unol â hynny, dim ond dau lawr oedd gan y fflat deulawr ac nad oedd yn rhaid ei drwyddedu.

Cynlluniau trwyddedu awdurdod lleol

33. Gall awdurdodau lleol fabwysiadu eu cynllun trwyddedu eu hunain yn ychwanegol at y gyfundrefn orfodol. Gwneir hyn drwy wneud dynodiad. Gall y pŵer gael ei gyfyngu i ardaloedd penodol neu i gategorïau penodol o HMO. Mae’n rhaid i awdurdodau sicrhau bod unrhyw ddefnydd o’u pŵer i wneud trwyddedu ychwanegol yn ofynnol yn gyson â’u strategaeth dai gyffredinol a rhaid iddynt fabwysiadu dull cydlynol o ymdrin â materion sy’n gorgyffwrdd, sef digartrefedd, eiddo gwag ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yn y sector preifat: a.57.

34. Nid mater o reoleiddio’r amodau mewn tai amlfeddiannaeth yn unig yw trwyddedu ychwanegol. Mae’n ymwneud hefyd â rheoli ymddygiad deiliaid tai amlfeddiannaeth a’u hymwelwyr. Yn unol â hynny, i wneud dynodiad, rhaid i’r awdurdod ystyried bod cyfran sylweddol o’r HMOs a gaiff eu cwmpasu gan y cynllun yn cael eu rheoli mor aneffeithiol ag i beri, neu i fod yn debygol o achosi problemau, naill ai i ddeiliaid yr HMOs neu aelodau o’r cyhoedd: a.56(2). Cyn gwneud dynodiad, rhaid i’r awdurdod gymryd camau rhesymol i ymgynghori â phersonau sy’n debygol o gael eu heffeithio ganddo, a rhaid iddo ystyried unrhyw sylwadau a wnaed mewn ymateb: 56(3). Gall methiant i gynnal ymgynghori priodol wneud y dynodiad dilynol yn annilys: R. (on the application of Peat) v Hyndburn BC [2011] EWHC 1739 (Admin).

35. Mae’n rhaid i ddynodiad gael ei gadarnhau gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Weinidogion Cymru: a.58. Gall y cadarnhad fod naill ai’n benodol neu drwy gyfrwng cymeradwyaeth gyffredinol ar gyfer cynlluniau o fath penodol. Yn dilyn cadarnhau’r dynodiad, rhaid i’r awdurdod gymryd camau, a bennir mewn rheoliadau, i roi cyhoeddusrwydd iddo.

36. Mae’n rhaid i ddynodiad nodi pa mor hir y bydd yn parhau, yn amodol ar uchafswm o bum mlynedd: a.60. Mae’n rhaid i’r awdurdod adolygu ei weithrediad o bryd i’w gilydd a gall ei ddiddymu os yw o’r farn ei bod yn briodol gwneud hynny. Os caiff dynodiad ei ddirymu, rhaid i’r awdurdod gydymffurfio â gofynion cyhoeddusrwydd penodol a bennir.

Hysbysiadau eithrio dros dro

37. Gall person sydd â rheolaeth dros HMO neu berson sy’n rheoli HMO sydd angen ei drwyddedu (boed o dan y cynllun gorfodol neu gynllun ychwanegol) hysbysu’r awdurdod am ei fwriad i gymryd camau i sicrhau nad yw’n ofynnol i’r tŷ gael ei drwyddedu mwyach, e.e. drwy leihau nifer y bobl neu aelwydydd sy’n byw yn yr eiddo: a.62. Os felly, gall yr awdurdod gyflwyno "hysbysiad esemptiad dros dro", a chanlyniad hynny yw nad oes rhaid i’r HMO gael ei drwyddedu. Mae hysbysiad yn parhau mewn grym am dri mis ond gellir ei ymestyn am dri mis arall.

38. Os yw’r awdurdod yn gwrthod cyhoeddi hysbysiad esemptiad dros dro, rhaid iddo roi rhesymau ysgrifenedig dros ei benderfyniad i’r ymgeisydd a’i hysbysu am ei hawl i apelio i’r tribiwnlys priodol o fewn 28 diwrnod: a.62(6). Nid oes unrhyw bŵer i ymestyn y terfyn amser hwn.

Ceisiadau am drwydded

39. Mae angen trwydded ar gyfer pob HMO, h.y. ni all landlord gael un drwydded sy’n cwmpasu mwy nag un HMO: a.68. Nid yw trwyddedau’n drosglwyddadwy felly pan fo’r HMO yn cael ei werthu, mae’n rhaid i’r landlord newydd wneud cais am drwydded newydd: a.68(6). Gwneir darpariaeth fanwl ar gyfer yr hyn sy’n digwydd ar farwolaeth deiliad drwydded: a.68(7)-(10). Mae’n rhaid cyflwyno cais am drwydded i’r awdurdod a rhaid cydymffurfio ag unrhyw ofynion y gall yr awdurdod eu pennu, gan gynnwys talu ffi. Mae’n rhaid cynnwys gwybodaeth benodedig yn y cais: Licensing and Management of Houses in Multiple Occupation and Other Houses (Miscellaneous Provisions) (England) Regulations 2006/373 reg.7 a Sch.2, neu Reoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth a Thai Eraill (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2006/1715 rheoliad.7 ac Atodlen 2.

40. Yn benodol, mae’n rhaid i’r cais gynnwys: manylion am y person sy’n rheoli’r HMO a’r person sydd â rheolaeth dros yr HMO; manylion am gynllun yr HMO a’r cyfleusterau a ddarperir; a datganiadau bod dodrefn a chyfarpar nwy yn yr HMO yn bodloni gofynion diogelwch perthnasol.

41. Mae’n rhaid i’r ffurflen gynnwys cwestiynau hefyd sydd â’r nod o gael gwybodaeth sy’n dangos a yw deiliad arfaethedig y drwydded a’r rheolwr arfaethedig yn "bobl addas a phriodol" (gweler isod). Mae’n rhaid i’r ymgeisydd a deiliad arfaethedig y drwydded (os yn wahanol) lofnodi’r ffurflen, a rhaid cynnwys dau ddatganiad sy’n tystio i wirionedd y cynnwys gyda’r cais. Os yw person yn darparu unrhyw wybodaeth sy’n anwir neu’n gamarweiniol yn fwriadol, neu’n darparu  gwybodaeth o’r fath heb boeni a yw’n anwir neu’n gamarweiniol, mae’n cyflawni trosedd: a.238(1).

Penderfyniadau trwyddedu

42. Cyn rhoi trwydded, rhaid i’r awdurdod fod yn fodlon ynglŷn â phum mater: s.64(3).

43. Yn gyntaf, mae’n rhaid i’r HMO fod yn rhesymol addas i’w feddiannu gan ddim mwy na nifer penodedig o aelwydydd neu bersonau, neu fod modd ei wneud yn addas drwy osod amodau. (Uchafswm y nifer yw naill ai’r hyn a nodwyd yn y cais neu nifer a bennir gan yr awdurdod.)

44. Caiff addasrwydd ar gyfer meddiannu ei bennu drwy gyfeirio at safonau a bennir gan reoliadau: Licensing and Management of Houses in Multiple Occupation and Other Houses (Miscellaneous Provisions) (England) Regulations 2006/373 Sch.3, neu Reoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth a Thai Eraill (Darpariaethau Amrywiol) (Cymru) 2006/1715 Atodlen.3. Mae’r rheoliadau’n fanwl ac yn pennu’r lefel briodol o gyfleusterau, e.e. ar gyfer coginio a golchi, ar gyfer nifer penodol o ddeiliaid.

45. Yn ail, rhaid i’r deiliad trwydded arfaethedig fod yn "berson addas a phriodol" i fod yn ddeiliad trwydded a’r person mwyaf priodol i ddal y drwydded. Wrth benderfynu ar y mater hwn, mae’n rhaid i awdurdodau ystyried unrhyw dystiolaeth fod y person dan sylw (a.66(2)):

a. wedi cyflawni unrhyw drosedd yn ymwneud â thwyll neu fath arall o anonestrwydd, neu drais neu gyffuriau, neu unrhyw drosedd a restrir yn Atodlen.3 y Sexual Offences Act 2003 (tramgwyddau sydd â gofynion hysbysu’n gysylltiedig â nhw);
b. wedi gwahaniaethu’n anghyfreithlon ar sail rhyw, lliw, hil, tarddiad ethnig neu genedlaethol neu anabledd mewn cysylltiad â chyflawni unrhyw fusnes;
c. wedi mynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth yn y gyfraith sy’n ymwneud â thai neu landlord a thenant;
d. wedi gweithredu mewn modd nad yw’n unol ag unrhyw god ymarfer perthnasol a gymeradwywyd ar gyfer rheoli tai amlfeddiannaeth.

46. Mae’n rhaid i dystiolaeth o unrhyw ymddygiad o’r fath gan berson sy’n gysylltiedig â, neu a fu gynt yn gysylltiedig â, deiliad arfaethedig y drwydded neu’r rheolwr, boed ar sail bersonol, gwaith neu sail arall, gael ei chymryd i ystyriaeth os yw’n ymddangos yn berthnasol i ddangos a yw’r person sy’n cael ei ystyried yn berson addas a phriodol (a.66(3)).

47. Yn drydydd, y rheolwr arfaethedig fydd naill ai’r person sydd â rheolaeth dros yr HMO neu ei asiant.

48. Yn bedwerydd, rhaid i reolwr arfaethedig yr HMO fod yn berson addas a phriodol hefyd.

49. Yn bumed, rhaid i’r trefniadau rheoli arfaethedig ar gyfer yr HMO fod yn foddhaol fel arall. Wrth benderfynu ar y mater hwn, mae’n rhaid i’r awdurdod ystyried (a.66(5), (6)) y canlynol:

a. a yw unrhyw berson y bwriedir iddo ymwneud â’r gwaith o reoli’r HMO yn ddigon cymwys;
b. a yw unrhyw berson y bwriedir iddo ymwneud â rheoli yn berson addas a phriodol;
c. a yw  unrhyw strwythurau rheoli arfaethedig a threfniadau ariannu’n addas.

50. Gwneir darpariaeth fanwl ar gyfer y weithdrefn ar gyfer rhoi neu wrthod trwyddedau: Atodlen 5 Rhan 1. Yn benodol, cyn gwneud penderfyniad, mae’n rhaid i’r awdurdod ymgynghori â "phersonau perthnasol", h.y. unrhyw berson arall sydd ag ystâd neu fuddiant yn yr HMO (ac eithrio tenant â les o dair blynedd neu lai ar ôl) neu unrhyw berson arall sydd yn rheoli neu sydd â rheolaeth ar yr HMO. Wrth roi neu wrthod trwydded, mae’n rhaid i’r awdurdod roi gwybod i’r ymgeisydd ac unrhyw berson perthnasol am ei benderfyniad. Mae yna hawl i apelio i’r tribiwnlys priodol o fewn 28 diwrnod, e.e. yn erbyn gwrthodiad neu delerau wedi’u cynnwys yn y drwydded. Mae gan y tribiwnlys priodol y pŵer i ymestyn y terfyn amser pan fydd yn credu bod yna "reswm da".

Amodau trwydded

51. Mae’n rhaid i drwydded nodi uchafswm nifer y bobl ac aelwydydd a all feddiannu’r HMO: a.64(3), (4). Yn ogystal, rhaid iddi ei gwneud yn ofynnol i ddeiliad y drwydded:

a. ddarparu tystysgrif diogelwch nwy i’r awdurdod o’r archwiliad blynyddol sy’n ofynnol o dan y Gas Safety (Installation and Use) Regulations 1998/2451;
b. cadw offer trydanol a dodrefn a ddarperir ganddo mewn cyflwr diogel a rhoi datganiad yn cadarnhau eu diogelwch i’r awdurdod ar gais;
c. gosod larymau mwg a’u cadw mewn cyflwr priodol a rhoi datganiad yn cadarnhau eu diogelwch i’r awdurdod ar gais;
d. rhoi datganiad ysgrifenedig o’u telerau meddiannaeth i’r preswylwyr.

52. Yn ogystal, gall awdurdod gynnwys amodau eraill y maent yn eu hystyried yn briodol ar gyfer rheoleiddio’r gwaith o reoli, defnydd a meddiannaeth HMO a’i gyflwr a’i gynnwys: a.67. Mae’r Ddeddf yn darparu’r enghreifftiau canlynol o amodau o’r fath:

a. cyfyngiadau neu waharddiadau ar feddiannaeth neu’r defnydd o rannau penodol o’r HMO;
b. gofynion ar gyfer cymryd camau rhesymol ac ymarferol i atal neu leihau ymddygiad gwrthgymdeithasol gan ddeiliaid neu eu hymwelwyr;
c. darpariaethau ar gyfer cyfleusterau a chyfarpar yn yr HMO i fodloni safonau penodedig;
d. rhwymedigaethau i gadw cyfleusterau ac offer o’r fath mewn cyflwr da ac yn gweithio’n iawn;
e. terfynau amser ar gyfer cyflawni gwaith atgyweirio o’r fath;
f. gofyniad i ddeiliad y drwydded neu’r rheolwr i ddilyn cyrsiau hyfforddiant mewn perthynas â’r safonau a all fod wedi’u cynnwys mewn cod ymarfer cymeradwy.

53. Gall diffyg mewn HMO fod yn berygl Categori 1 neu Gategori 2 o dan HHSRS a gallai’r awdurdod gymryd camau gorfodi yn ei erbyn o dan Pt 1 Housing Act 2004 ond gellid ymdrin ag ef hefyd drwy osod amodau ar y drwydded. Fel rheol dylai awdurdodau ymdrin â pheryglon Categori 1 neu Gategori 2 drwy gamau gorfodi yn hytrach na thrwy osod amodau ar drwydded: a.68.

Hyd, amrywiaeth a dirymiad y drwydded

54. Daw’r drwydded i rym ar y dyddiad a bennir yn y drwydded ac, oni bai bod deiliad y drwydded yn marw neu fod y drwydded yn cael ei diddymu, bydd yn parhau i fod mewn grym am uchafswm o bum mlynedd: a.68.

55. Fodd bynnag, gall trwydded gael ei hamrywio neu ei dirymu ar unrhyw adeg. Caiff awdurdod ddiddymu trwydded naill ai gyda chytundeb deiliad y drwydded neu’r dan yr amgylchiadau canlynol (a.70):

a. os yw’r awdurdod yn ystyried bod deiliad y drwydded neu unrhyw berson arall wedi torri un o amodau’r drwydded mewn ffordd ddifrifol neu dorri amod o’r fath dro ar ôl tro
b. os nad yw’r awdurdod yn ystyried bod deiliad y drwydded yn berson addas a phriodol mwyach;
c. os yw’r awdurdod yn ystyried nad yw’r gwaith o reoli’r HMO yn cael ei wneud mwyach gan bersonau sydd yn bersonau addas a phriodol;
d. pan fo HMO yn peidio â bod yn HMO sydd angen ei drwyddedu;
e. os yw’r awdurdod yn ystyried, pe bai’r drwydded yn dod i ben y byddent, am reswm sy’n ymwneud â’r strwythur rheoli ar gyfer y HMO, yn gwrthod rhoi trwydded newydd i ddeiliad y drwydded ar delerau tebyg i’r drwydded bresennol.

56. Fel gyda phenderfyniadau trwyddedu, mae darpariaeth fanwl yn llywodraethu’r weithdrefn sydd i’w mabwysiadu cyn y gellir dirymu neu amrywio trwydded: Atodlen 5. Cyn gwneud penderfyniad, rhaid ymgynghori â deiliad y drwydded ac unrhyw berson perthnasol. Mae’n rhaid i’r awdurdod roi rhesymau dros eu penderfyniad ac mae yna hawl i apelio i’r tribiwnlys priodol o fewn 28 diwrnod (gellir ei ymestyn am reswm da).

Troseddau trwyddedu

57. Os nad yw HMO yn cael ei drwyddedu pan ddylai hynny ddigwydd, mae’r person sydd â rheolaeth dros neu sy’n rheoli’r HMO yn cyflawni trosedd: a.72(1). Ni chyflawnir trosedd os bydd y diffynnydd wedi gwneud cais ac yn disgwyl am drwydded neu hysbysiad esemptiad dros dro neu apêl heb ei datrys ar yr adeg berthnasol. Mae hefyd yn amddiffyniad bod gan y diffynnydd esgus rhesymol. Y gosb ar gyfer y drosedd yw dirwy o hyd at uchafswm o £20,000.

58. Mae person sydd â rheolaeth dros HMO neu’n ei reoli yn cyflawni trosedd os yw’n caniatáu’n fwriadol i rywun fyw ynddo fel bod y tŷ’n cael ei feddiannu gan fwy o aelwydydd neu bobl nag a ganiateir gan y drwydded: a.72(2). Mae’n amddiffyniad bod gan y diffynnydd esgus rhesymol dros ganiatáu i’r person i feddiannu. Y gosb ar gyfer y drosedd yw dirwy o hyd at uchafswm o £20,000.

59. Mae methu â chydymffurfio ag amod trwydded yn drosedd: a.72(3). Mae’r drosedd yn cael ei chyflawni gan y person y cyflwynir yr amod iddo (deiliad y drwydded fel arfer). Mae amddiffyniad ar gael os oedd esgus rhesymol dros dorri’r amod. Mae’r drosedd yn ddiannod yn unig a chosbir gyda dirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol (£ 5,000 ar hyn o bryd).

Adran 3

Cyfyngiad ar feddiant gan landlord

60. Mae’r rhan fwyaf o denantiaid tai amlfeddiannaeth yn sicr denantiaid byrddaliol sicr. O dan denantiaeth byrddaliol sicr, mae gan landlord hawl i adennill meddiant ar yr amod ei fod wedi cyflwyno hysbysiad yn unol ag a.21 yr Housing Act 1988, h.y. nid oes rhaid iddo sefydlu rhesymau dros feddiannu. Fodd bynnag, cyn belled bod HMO sydd angen trwydded yn parhau i fod heb drwydded, ni all landlord gyflwyno hysbysiad a.21: s.75. Nid oes dim i atal y denantiaeth rhag cael ei dirwyn i ben drwy ddulliau eraill. Yn unol â hynny, gall landlord adennill meddiant drwy gyflwyno hysbysiad o dan a.8 yr Housing Act 1988 a phrofi unrhyw rai o’r rhesymau dros feddiannu sydd yn Neddf 1988 Atodlen 2.
Adran 4

Gorchmynion ad-dalu rhent yn erbyn landlord

61. Gall methiant i gael trwydded pan fydd un yn angenrheidiol arwain at wneud "gorchymyn ad-dalu rhent" hefyd. Gwneir gorchymyn o’r fath ar gais i’r tribiwnlys priodol ac efallai y bydd yn ei gwneud yn ofynnol i’r landlord ad-dalu rhent (neu daliadau eraill) i’r meddiannydd, neu, os oedd y meddiannydd yn derbyn budd-dal tai, i ad-dalu’r budd-dal i’r awdurdod lleol.  Gall cais gael ei wneud gan yr awdurdod lleol neu gan feddiannydd. Gellir ei wneud yn erbyn y "person priodol", a ddiffinnir fel y person a oedd â hawl i dderbyn taliadau ar ei ran ei hun, h.y. y landlord yn hytrach nag asiant rheoli fel arfer: a.73(10).

62. Cyn gwneud cais am orchymyn ad-dalu rhent, rhaid i awdurdod gyflwyno hysbysiad o’r achos arfaethedig. Mae hyn yn rhybuddio’r landlord o fwriad yr awdurdod i wneud y cais ac yn gwahodd sylwadau o fewn 28 diwrnod. Mae’n rhaid i’r hysbysiad roi rhesymau dros wneud y cais a rhoi cyfrifiad o’r arian a geisir.

63. Pan fydd awdurdod yn cyflwyno cais, ni all y tribiwnlys wneud gorchymyn oni bai ei fod wedi’i fodloni ynghylch y tri mater canlynol: a.73(6).

a. Ar unrhyw adeg o fewn y cyfnod o 12 mis sy’n dod i ben ar ddyddiad yr hysbysiad o’r achos arfaethedig, roedd y person priodol wedi cyflawni’r drosedd o fethu â chael trwydded. Fodd bynnag, nid yw’n angenrheidiol iddo fod wedi’i erlyn.
b. Talwyd budd-dal tai i’r person priodol neu rywun arall. (Nid yw pa un ai y pasiwyd y budd-dal tai ymlaen yn berthnasol ac eithrio i swm yr ad-daliad.)
c. Rhoddwyd hysbysiad o’r achos arfaethedig gan yr awdurdod ac mae’r awdurdod wedi ystyried unrhyw sylwadau a wnaed mewn ymateb.

64. Yn amodol ar dri amod, mae’n rhaid i’r tribiwnlys orchymyn i gyfanswm y budd-dal tai a dalwyd yn ystod y cyfnod perthnasol gael ei ad-dalu, os yw’n fodlon bod:

a. mae person wedi derbyn collfarn am fethu â chael trwydded;
b. talwyd budd-dal tai yn ystod y cyfnod pan oedd y drosedd yn cael ei chyflawni (a.74(2)).

65. Mae’r tri amod fel a ganlyn:

a. Os yw cyfanswm y swm a dderbyniwyd gan y person priodol yn llai na’r budd-dal tai a dalwyd, e.e. oherwydd nad yw’r tenant neu’r asiant rheoli wedi talu’r budd-dal tai i’r landlord, mae swm yr ad-daliad yn gyfyngedig i’r hyn a dderbyniwyd.
b. Ni all yr ad-daliad fod yn fwy na’r swm y mae’r tribiwnlys yn fodlon y byddai’n rhesymol i’r person priodol orfod ei ad-dalu, oherwydd amgylchiadau eithriadol.
c. Ni all y gorchymyn ei gwneud yn ofynnol i ad-dalu swm sy’n daladwy fwy na deuddeng mis cyn dyddiad yr hysbysiad o’r achos arfaethedig.

66. Fel arall ac yn ychwanegol, swm yr ad-daliad i’r meddiannydd yw’r swm y mae’r tribiwnlys yn ei ystyried yn rhesymol o dan yr amgylchiadau. Wrth ystyried hyn, mae’n rhaid i’r tribiwnlys ystyried:

a. y swm a dalwyd yn ystod y cyfnod pan ymddengys fod trosedd o fethu â chael trwydded yn cael ei chyflawni;
b. y graddau yr oedd y swm hwnnw yn cynnwys budd-dal tai a dderbyniwyd gan y person priodol mewn gwirionedd;
c. a yw’r person priodol wedi’i gael yn euog o drosedd o fethu â chael trwydded;
d. ymddygiad ac amgylchiadau ariannol y person priodol.

67. Lle bo’r cais yn cael ei wneud gan feddiannydd, rhaid i’r tribiwnlys gael ei fodloni ynglŷn â thri mater. Yn gyntaf, mae’n rhaid i’r person priodol fod naill ai (a) wedi’i ddyfarnu’n euog o drosedd o fethu â chael trwydded; neu (b) rhaid bod yna orchymyn ad-dalu rhent wedi’i gyflwyno eisoes mewn perthynas â budd-dal tai, h.y. mae’r awdurdod eisoes wedi cael gorchymyn ad-dalu rhent yn llwyddiannus. Yn ail, rhaid i’r meddiannydd fod wedi gwneud taliadau i berson sydd â rheolaeth dros yr eiddo neu berson sy’n rheoli’r eiddo yn ystod y cyfnod perthnasol. Yn drydydd, mae’r cais yn cael ei wneud o fewn 12 mis i ddyddiad y gollfarn neu orchymyn cynharach.

68. Mae swm yr ad-daliad fel y mae ar gais awdurdod, ac eithrio yn sgil ystyriaeth ychwanegol, mae’n rhaid i’r tribiwnlys roi sylw i ymddygiad y meddiannydd: a.74(6). Ni all y gorchymyn ei gwneud yn ofynnol i ad-dalu o swm sy’n daladwy fwy na 12 mis cyn dyddiad y cais: a.74(8). Mae’r broses o adennill rhent gan y landlord yn cael ei lywodraethu gan gynllun Deddf 2004 nid yw’n bosibl i’r erlyniad i wneud cais am orchymyn atafaelu mewn perthynas â’r rhent: Sumal & Sons (Properties) Ltd v Newham LBC [2012] EWCA Crim 1840; [2012] Lloyd's Rep. F.C. 692.

Adran 5

Rheoli gan awdurdod lleol

69. Mae gorchymyn rheoli yn caniatáu i awdurdod gymryd y cyfrifoldeb o reoli HMO. Gwneir hyn fel arfer am fod yr awdurdod yn ystyried nad oes unrhyw obaith rhesymol o ganiatáu trwydded, a all fod oherwydd nad oes modd dod o hyd i ddeiliad trwydded priodol. Effaith gyffredinol gorchymyn rheoli yw bod yr awdurdod yn cymryd meddiant o’r eiddo, er nad yw’n cael unrhyw fudd cyfreithiol ynddo. Mae gorchmynion o’r fath yn brin yn ymarferol ac ni chânt eu hystyried yma.
Adran 6

Safonau rheoli HMO

70. Caiff Rheoliadau Rheoli eu cyhoeddi i sicrhau bod y person sy’n rheoli’r HMO yn cadw at safonau rheoli priodol: a.234. Ar gyfer pob HMO ac eithrio blociau o fflatiau a addaswyd, mae’r rheoliadau rheoli i’w gweld yn y Management of Houses in Multiple Occupation (England) Regulations 2006/372 a Rheoliadau Rheoli Tai Amlfeddiannaeth (Cymru) 2006/1713.

71. Mae Rheoliadau Rheoli yn fanwl ond, yn gyffredinol, maent yn ei gwneud yn ofynnol i reolwr y tŷ:

a. ddarparu manylion cyswllt i’r holl breswylwyr ac arddangos y rhain yn y tŷ;
b. cymryd camau diogelwch (gan gynnwys diogelwch tân);
c. cynnal y cyflenwad dŵr a chyfleusterau carthffosiaeth;
d. cyflenwi a chynnal a chadw’r cyflenwad nwy a thrydan, gan gynnwys sicrhau bod cyfarpar yn cael ei brofi, a bod tystysgrifau’n cael eu darparu i’r awdurdod tai lleol ar gais;
e. cynnal a chadw rhannau cyffredin, gosodion, ffitiadau a chyfarpar;
f. cynnal llety byw;
g. darparu cyfleusterau gwaredu gwastraff.

72. Mae dyletswyddau tebyg yn cael eu gosod ar berson sy’n rheoli eiddo sy’n HMO oherwydd ei fod yn floc fflatiau a addaswyd: Licensing and Management of Houses in Multiple Occupation (Additional Provisions) (England) Regulations 2007/1903 neu Reoliadau Trwyddedu a Rheoli Tai Amlfeddiannaeth (Darpariaethau Ychwanegol) (Cymru) 2007/3229. Dim ond i rannau o’r HMO y byddai’n rhesymol disgwyl i ddeiliad y drwydded arfer rheolaeth drostynt y mae dyletswydd y rheolwr yn ymestyn: rheoliad 3.

73. Gosodir dyletswyddau ar y rhai sy’n byw yn y tŷ er mwyn sicrhau y gall y rheolwr gyflawni’r gofynion hyn yn effeithiol. Mae methu â chydymffurfio â rheoliad heb esgus rhesymol yn drosedd y gellir ei chosbi drwy ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol (£5,000 ar hyn o bryd): a.234(3).

Adran 7

Rheolaethau gorlenwi

74. Mae trwydded ar gyfer HMO yn nodi lefel a ganiateir o feddiannaeth: a.64. Mewn perthynas â HMOs didrwydded, gall awdurdodau gyflwyno hysbysiadau gorlenwi i reoleiddio lefel y feddiannaeth. Gall awdurdod gyflwyno hysbysiad mewn perthynas â HMO y mae’n ymddangos iddynt ei fod yn darparu ar gyfer, neu ei fod yn debygol o ddarparu ar gyfer, nifer gormodol o bobl: a.139. Mae’n rhaid i’r hysbysiad bennu’r uchafswm sydd i gysgu ym mhob ystafell yn y tŷ amlfeddiannaeth. Gall yr hysbysiad ddatgan hefyd bod rhai ystafelloedd yn anaddas i’w defnyddio fel ystafelloedd gwely. Gall yr uchafswm a nodir fod yn gysylltiedig ag oedran. Gall r hysbysiad gael ei gyflwyno i un neu fwy o "bersonau perthnasol". Mae’n rhaid i’r hysbysiad gynnwys un o ddau ddosbarth arall o waharddiad: gostyngiad ar unwaith neu ostyngiad naturiol.

75. Yn achos gostyngiad ar unwaith, ni chaiff y person sy’n derbyn yr hysbysiad wneud y canlynol:

a. caniatáu i ystafell gael ei meddiannu heblaw yn unol â’r hysbysiad;
b. caniatáu i gymaint o bobl i fyw yn y tŷ nes ei bod yn amhosibl iddynt fyw heb fynd yn groes i’r hysbysiad, neu heb gysgu mewn rhannau o’r tŷ nad ydynt yn ystafelloedd, neu heb i ddau berson o’r naill ryw a’r llall a hwythau dros 10 oed, nad ydynt yn byw gyda’i gilydd fel gŵr a gwraig, orfod cysgu yn yr un ystafell.

76. Yn achos gostyngiad naturiol, ni chaiff y person sy’n derbyn yr hysbysiad wneud y canlynol:
a. caniatáu i ystafell gael ei meddiannu gan breswylydd newydd, ac eithrio yn unol â’r hysbysiad;
b. caniatáu i breswylydd newydd feddiannu unrhyw ran o’r fangre os nad yw’n bosibl gwneud hynny heb fynd yn groes i’r hysbysiad, neu heb gysgu mewn rhannau o’r tŷ nad ydynt yn ystafelloedd, neu heb i ddau berson o’r naill ryw a’r llall a hwythau dros 10 oed, nad ydynt yn byw gyda’i gilydd fel gŵr a gwraig, orfod cysgu yn yr un ystafell.

77. O leiaf saith niwrnod cyn cyflwyno hysbysiad gorlenwi, mae’n rhaid i’r awdurdod hysbysu pob person perthnasol am ei fwriad i gyflwyno’r hysbysiad. Ar yr un pryd, mae’n rhaid i’r awdurdod geisio sicrhau bod pob meddiannydd yn cael gwybod am ei fwriad hefyd.

78. Gall person a dramgwyddir gan hysbysiad gorlenwi, e.e. landlord neu feddiannydd, apelio i’r tribiwnlys priodol o fewn 21 diwrnod i gyflwyno’r hysbysiad: a.143. Effaith apêl yw atal gweithrediad yr hysbysiad hyd nes y ceir canlyniad. Gall yr hysbysiad gael ei ddirymu neu ei amrywio gan yr awdurdod ar unrhyw adeg ar gais unrhyw berson perthnasol: a.144. Gellir apelio i’r tribiwnlys priodol ynghylch achos o wrthod dirymu neu amrywio hefyd - o fewn 21 diwrnod.

79. Mae torri amodau hysbysiad yn drosedd (a.139(7)), a gosbir drwy ddirwy ar y raddfa safonol 4 (£2,500 ar hyn o bryd). Mae’n amddiffyniad bod gan y person esgus rhesymol dros fynd yn groes i’r hysbysiad.

80. Codau ymarfer: Gall codau ymarfer gael eu cyhoeddi sy’n pennu’r safonau ymddygiad ac ymarfer sydd i’w dilyn mewn perthynas â rheoli tai amlfeddiannaeth, gan gynnwys HMOs eithriedig: a.233. Nid yw methu â chydymffurfio â darpariaeth mewn cod ynddo’i hun yn golygu bod person yn agored i achos sifil neu droseddol, ond gall cod fod yn berthnasol mewn nifer o amgylchiadau, e.e. mae methiant i gydymffurfio â darpariaeth mewn cod yn berthnasol i benderfynu a yw deiliad arfaethedig y drwydded yn berson addas a phriodol. Mae’r unig godau ymarfer sydd wedi’u cyhoeddi yn ymwneud â llety i fyfyrwyr mewn neuaddau preswyl ac adeiladau prifysgol eraill yn unig.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn