Dosbarthau ar feddiannaeth

Bydd hawliau a rhwymedigaethau'r sawl sy'n meddiannu cartref yn dibynnu ar 'statws' y person hwnnw, mewn geiriau eraill ym mha ddosbarth ar feddiannaeth y maent. Y rhai sylfaenol yw rhydd-ddaliad, lesddaliad hir, cyfunddaliad, tenantiaeth a thrwydded.

Mae rhydd-ddaliad i bob pwrpas yn golygu perchnogaeth lwyr. Fodd bynnag, mae cyfyngiadau yn dal i fod ar yr hyn y gall rhywun wneud gyda'i cartref, gyda rhai gweithgareddau yn galw am ganiatâd cynllunio er enghraifft.  

Mae lesddaliad hir yn lesddaliad a gydnabyddir yn gyffredinol yn un am 21 mlynedd neu fwy. Mae'n wahanol i osod tymor byr megis tenantiaethau byrddaliol sicr cyfnod penodol. Fel arfer, mae'n rhaid gwneud taliad i'r landlord (neu'r lesddeiliad presennol ar aseiniad) i brynu'r les (yn aml gyda morgais) ac mae hawliau'r lesddeiliad yn llawer ehangach na hawliau tenantiaid eraill. Gellir aseinio lesoedd i bobl eraill, sy'n cyfateb i werthu'r rhydd-ddaliad ar dŷ. Bydd y lesddeiliad fel arfer yn talu rhent tir bychan i'r landlord yn flynyddol. Mae'r Leasehold Reform Act 1967 yn rhoi'r hawl i denantiaid o dan lesoedd o'r fath brynu rhydd-ddaliad eu les, a gelwir hyn yn rhyddfreinio. Mae rhai cyfyngiadau posibl ar ryddfreinio mewn perthynas â thir cyhoeddus.

Math o rydd-ddaliad ar y cyd yw cyfunddaliad sy'n berthnasol i fflatiau ac fe'i cyflwynwyd gan y Commonhold and Leasehold Reform Act 2002. Mae tir cyfunddaliadol wedi ei rannu yn unedau, h.y. fflatiau, â'u rhydd-ddaliadau yn eiddo i ddeiliaid yr unedau. Mae'r mannau cymunedol nad ydynt yn eiddo i ddeiliaid yr unedau yn cael eu dal fel rhannau cyffredin gan y gymdeithas gyd-ddeiliaid y mae pob deiliad yr uned yn aelod ohoni. Nodir hawliau a rhwymedigaethau'r gymdeithas gyd-ddeiliaid a'i haelodau yn natganiad cymunedol y cyfunddaliad.

Mae tenantiaethau preswyl fel arfer naill ai am gyfnod penodol, neu'n gyfnodol, h.y. o fis i fis. Yn gyffredinol, mae'n rhaid i denantiaethau preswyl gynnwys meddiant llwyr-gyfyngedig ar y llety preswyl, taliad (h.y. rhent) a rhaid iddynt fod am gyfnod, sef, mewn geiriau eraill, heb fod yn amhenodol (er y gall tenantiaeth fod yn gyfnodol yn amhenodol cyn belled ag y gellir ei bennu, er enghraifft drwy i unigolyn roi rhybudd i unigolyn arall). Mae gwahanol fathau o denantiaeth yn rhoi gwahanol fathau o warchodaeth gyfreithiol.

Ni waeth beth y gelwir tenantiaeth, effaith ymarferol y berthynas rhwng landlord a thenant sy'n pennu natur eu perthynas, yn cynnwys, waeth a oes tenantiaeth yn bodoli mewn gwirionedd.

Mae trwydded i feddiannu yn wahanol i denantiaeth ac nid yw'n creu unrhyw ystâd neu fuddiant yn y tir. Yn gyffredinol, nid oes gwarchodaeth statudol mewn perthynas â thrwyddedau.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn