Gorchmynion amddiffyn a chynorthwyo oedolion

Mae adran 127 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn galluogi ceisiadau i gael eu gwneud i lysoedd ynadon am orchmynion amddiffyn a chynorthwyo oedolion. Gellid ceisio gorchymyn o dan y ddarpariaeth hon mewn perthynas â pherson sy'n byw mew unrhyw eiddo o fewn ardal yr awdurdod lleol priodol. Pwrpas y cyfryw orchymyn yw galluogi swyddog awdurdodedig yr awdurdod lleol i siarad yn breifat â pherson y tybir ei fod yn oedolyn mewn perygl er mwyn pennu a yw ef neu hi’n medru gwneud penderfyniadau o’i (g)wirfodd, i asesu a yw'r person yn oedolyn mewn perygl ac i sefydlu a ddylai unrhyw gamau gael eu cymryd, ac os felly, pa gamau.Gall ceisiadau am y cyfryw orchmynion gael eu gwneud gan swyddog awdurdodedig sy'n unigolyn sydd wedi'i awdurdodi gan yr awdurdod lleol priodol i gyflawni swyddogaethau o dan yr adran hon.

Mae adran 127(9) o SSWA 2014 yn galluogi Gweinidogion Cymru mewn rheoliadau i osod cyfyngiadau ar bwy all gael ei awdurdodi o dan yr adran hon – er enghraifft, drwy wneud cymwysterau neu brofiad penodol yn ofynnol. (gweler Rheoliadau Gorchmynion Amddiffyn a Chynorthwyo Oedolion (Swyddog Awdurdodedig) (Cymru) 2015( ), rheoliad 3.

Pan fydd gorchymyn amddiffyn a chynorthwyo oedolyn mewn grym, mae gan y swyddog awdurdodedig, cwnstabl heddlu (os ystyrir ei fod yn angenrheidiol) ac unrhyw berson arall a nodir yn y gorchymyn y pŵer i fynd i mewn i'r adeilad lle y mae'r oedolyn y tybir ei fod mewn perygl yn byw, at ddibenion cyflawni’r gorchymyn. Gall y cwnstabl ddefnyddio grym rhesymol (er enghraifft, i gael mynediad at yr adeilad lle mae'r oedolyn sydd mewn perygl yn byw) os yw’r fath rym yn angenrheidiol i hwyluso cyflawni dibenion y gorchymyn.

Mae adran 127(4) o SSWA 2014 yn darparu y gallai Ynad Heddwch wneud gorchymyn amddiffyn a chynorthwyo oedolion dim ond os yw'n fodlon –

(a) bod gan y swyddog awdurdodedig achos rhesymol i amau bod person yn oedolyn sydd mewn perygl,
(b) ei bod yn angenrheidiol i'r swyddog awdurdodedig gael mynediad at y person er mwyn asesu’n gywir a yw'r person yn oedolyn mewn perygl ac i wneud penderfyniad yn unol   ag adran 126(2) ar ba gamau, os o gwbl, y dylid eu cymryd,
(c) bod gwneud gorchymyn yn angenrheidiol er mwyn cyflawni'r dibenion a nodir yn isadran (2), a
(d) na fyddai arfer y pŵer mynediad a roddir gan y gorchymyn yn arwain at gynyddu’r perygl o gam-drin neu esgeuluso’r person.

Cyhoeddwyd canllawiau statudol mewn perthynas â Gorchmynion Amddiffyn a Chynorthwyo Oedolion o dan bwerau Rhan 7 o SSWA 2014.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn